Gayrimenkul değerleme

İnşaat firmaları durgun giden satışları canlandırmak için promosyon yarışına başladı. “Eski evi peşinata sayma”, “taşındıktan sonra ödemeye başlama” gibi uygulamalar yaygınlaşıyor.

Konut inşaatları mortgage yasasıyla satış patlaması hayali kurarken bir anda durgunluğa girdi. Birçok uzman piyasadaki durgunluğun krize dönüştüğünü söylüyor. Firmalar sıkıntıyı aşmak için uzun süredir ilk kez indirime başladı.

Piyasada fiyat indirimlerinin yanı sıra ilk kez kampanyah satışlar yapılıyor. Daha açık bir ifadeyle sektör durgunluğu kampanyalarla aşmaya çalışıyor. İnşaat firmaları adeta promosyon yarışına girdi.

Aslında sektörde, 2006 yılının ikinci yarısından bu yana durgunluk yaşanıyor. Evini satmak isteyen alıcı, almak isteyen de nakit para bulamıyor. Ancak bir taraftan da çok sayıda yeni projeyle konut arzı artıyor.

Müteahhitler, TOKİ ve Kiptaş’ın arsa avantajıyla konutları ucuza mal etmesi nedeniyle rekabette zorlanıyor. Sektörde en çok ses getiren promosyon uygulaması Turyap’ın başlattığı takas uygulaması oldu. Bunun dışında birçok firma müşteri çekebilmek için 6 aydan 1 yıla kadar ödemesiz fırsatlar sunmaya başladı. 240 aya varan vadeler, 0 faiz, ara ödeme derken bankacılık işlemleri bile inşaat firması tarafından üstlenmeye başladı.

“ESKİSİNİ VER YENİSİNİ AL”

Piyasada ucuz konut arayışına dikkat çeken İstanbul Emlakçılar Odası Başkanı Sabri Ateş konut almak isteyen küçük tasarruf sahiplerinin ve yatırımcıların TOKİ’nin ürettiği konutlara yöneldiğini belirtiyor.

Müteahhitlerin müşteri çekebilmek için kampanyalara hız verdiğini ifade eden Ateş, firmaların kendi finansman kaynaklarıyla tüketiciye yüzde l’in altında faiz oranları sunduğunu dile getiriyor. Otomobil kampanyalarına benzeyen yöntemler uygulayan emlak firmaları “şimdi taşın, ödemeye 6 ay sonra başla” sloganıyla ev satmaya çalışıyor.

“Eskisini ver, yenisini al” kampanyasıyla emlakta takas dönemini başlatan Turyap, Başakşehir Misstanbul ve Çerkezköy DreamCity projelerinde uyguladığı yöntemi Türkiye geneline yaygınlaştırı-yor. TURYAP Yönetim Kurulu Başkanı Sarıbay, “Bu sistem, eski arabasını peşinat olarak verip yenisi ile takas etmek gibi bir uygulamadır” diyor. Turyap’ın uygulamasında takas sadece konutla sınırlı değil. Türkiye’nin herhangi bir ilindeki işyeri ve arsa gibi gayrimenkullerle de takas yapılabilecek.

AĞAOĞLU DONDURUYOR

Ağaoğlu’nun, My World, Eltes Güneşi ve Eltes Gold projelerinde kampanya var. Buna göre, müşteriler toplam bedelin yüzde 12.5′ini peşin ödedikten sonra, kalan borcunu dondurabiliyor. Ve taksitlerini 7 ay sonra ödemeye başlıyor. Daha fazla peşinat vererek taksit ödemelerini 10 veya 13 ay ötelemek mümkün. 240 aya kadar vade olanağı tanıyan kampanyada, 12 aylık ödemede yüzde 0.47 faiz işletilirken, 240 aylık vadede ise yüzde 1.21 faiz sözkonusu.

Teknik Yapı ve Varyap tarafından inşa edilen Uphill Court Bahçeşehir projesinde 60 aya kadar sıfır faiz kampanyası yürütülüyor. Yüzde 50 peşinat veren müşteri ise 5 yıllık vadede 0 faizle kredi kullanabiliyor.

Dumankaya, Kurtköy’de yapımı devam eden Konsept İstanbul ve Trend Ekstra projelerinde 11 bin YTL peşinat ile 12 ay vadede ‘0′ faiz, 60 ay vadede ise yüzde 0.99 sabit faiz sözkonusu. İkinci seçenekte ise yüzde 12.5 peşinat imkanı sunulurken, ödemeler 6 ay sonra başlıyor. Soyak ise yaklaşık 1 yıldır uyguladığı Ara ödemeli Sistem ile müşterilerine düşük taksit ve yılda 1, 2 veya 3 defa ara ödeme imkanı sunuyor. Soyak Genel Müdürü Emre Çamlıbel, yakında hem peşinatın 3 taksitte alınması hem de 12 ay ödeme seçeneği için yüzde 0 faiz uygulamasını başlatacaklarını söylüyor.

EKİNOKSTA MASRAF YOK

Ekinciler İnşaat’in son projesi Ekinoks Beylikdüzü Rezidans’ın neredeyse yüzde 75′i satılmış durumda. Ekinciler firması kalan az sayıda daire için ev almayı planlayan müşterilerine özel bir fırsat sunuyor.

Denizbank ile yapılan işbirliği kapsamında “Yüzde l’i peşin, kalanı daire tesliminde” kampanyası mart ayının sonuna kadar sürecek. Üstelik daire bedelinin yüzde 75′i için alınacak konut kredisinde hiçbir dosya masrafı ödenmeyecek.

Emlak pazarlama şirketlerinden Cen-tury 21 ise ofislerinden ev veya işyeri satın alan ya da kiralayanlara, 3 aylık “Pronet Alarm Sistemi” aboneliği hediye ediyor. Üstelik alarm sisteminin kurulumu için de herhangi bir ücret alınmıyor. Century 21 müşterileri, 3 aylık sürenin sonunda alarm sistemi aboneliklerini günde 1 dolardan başlayan fiyatlarla devam ettirebiliyor.

HANGİ PROJEDE NE KAMPANYA VAR?

Uphill Court: Bahçeşehir projesinde 60 aya kadar sıfır faiz kampanyası yürütülüyor. Yüzde 50 peşinat veren müşteri ise 5 yıllık vadede 0 faizle kredi kullanabiliyor.

Turyap: Türkiye genelindeki tüm projelerinde takas sistemi uyguluyor. Müşterinin ev, arsa ve işyeri gibi gayrimenkullerinin satışını üstlenerek, peşinata sayıyor. Kalan miktar için de uygun koşullarda kredi temin ediyor.

Dumankaya: Konsept İstanbul ve Trend Ekstra projelerinde 11 bin YTL peşinat ile 12 ay vadede ‘0′ faiz, 60 ay vadede ise yüzde 0.99 sabit faiz imkanı sunuluyor. Yüzde 12.5 peşinatta kalan ödemeler 6 ay sonra başlıyor.

Ekinoks: Konut bedelinin sadece yüzde l’ini peşin alıyor. Konut fiyatının yüzde 75′ine kadar kredi sağlıyor ve hiçbir dosya masrafı tahsil etmiyor.

Soyak: Yılda 1, 2 veya 3 defa ara ödeme imkanı sunuyor. 12 ay vadede 0 faiz uyguluyor.

Century 21: Ev, işyeri satın alan ya da kiralayanlara, 3 aylık “Pronet Alarm Sistemi” aboneliği hediye ediliyor.

Gala Town: Cer Yapı tarafından Bayramoğlu’nda inşa edilen projede yüzde 15 peşinattan 12 ay sonra ev teslim ediliyor. Ve taksit ödemesine ev bittikten sonra başlanıyor.

Ağaoğlu: Peşinatın yüzde 12.5′i Ödeniyor. Kalan borcun ödemesi 7 ay sonra başlıyor. 240 ay vadede yüzde 1.2,12 ay vadede yüzde 0.47 faiz imkanı sunuyor.

Türkiye’de gayrimenkul satın alan yabancılar daha çok İstanbul ve Antalya’yı tercih ediyor

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Yabancı İşler Daire Başkanlığı tarafından hazırlanan Yabancı Gerçek Kişilerin Türkiye Geneli İstatistik Raporu’na göre, yaklaşık 70 ülkenin vatandaşları Türkiye’de gayrimenkul satın aldı. Türkiye’de gayrimenkul satın alanların başında Alman, ABD’li, Avusturyalı, Azerbaycanlı, Belçikalı, Danimarkalı, Hollandalı ve Fransızlar geliyor.

Türkiye’de gayrimenkul satın alan yabancılar daha çok İstanbul ve Antalya’yı tercih ediyor. Yabancılara satılan taşınmazların alan olarak yaklaşık yarısı bu iki ilde bulunuyor. Bu illeri de sırasıyla Bursa, İzmir, Muğla, Hatay, Aydın, Mersin ve Muğla izliyor.

Türkiye’de gayrimenkul fiyatlarının düşük olması, gelir düzeyindeki artış, konut beklentilerindeki değişim, yabancıların Türkiye’de konut alımına ilgisini artıran faktörlerin başında geliyor.  

5 yılda 10 milyar dolar alım yapıldı

Öte yandan, yabancıların, 2003-2007’yi kapsayan son beş yıllık dönemde Türkiye’deki gayrimenkul alımlarının tutarının 10 milyar doları aştığı belirlendi. Hazine Müsteşarlığı verilerine göre 2003 yılında 998 milyon dolarlık taşınmaz alan yabancıların, Türkiye’de aldıkları taşınmazlar dolayısıyla getirdiği döviz 2004 yılında 1 milyar 343 milyon dolara ulaştı. Yabancılar, Türkiye’de 2004 yılında 1 milyar 841 milyon, 2006’da 2 milyar 922 milyon, küresel şokların yaşandığı ve belirsizliğin arttığı 2007 yılında da bu olumsuzluklara rağmen 2 milyar 952 milyon dolarlık taşınmaz satın aldılar. Böylece yabancıların 2003-2007 döneminde gayrimenkul alımları yoluyla Türkiye’ye getirdikleri toplam döviz miktarı 10 milyar 56 milyon dolara ulaştı.

Büyük bir merakla düşmesi beklenen konut kredisi faiz oranları aksi yönde hareket ederek yükselmeye başladı. Birçok banka faiz oranlarında artırıma gitti.

2006 yılında yüzde 1 seviyesinin altını gören konut kredisi faiz oranları, aynı yıl mayıs ayında yaşanan dalgalanma ile yüzde 2′nin üzerine çıkmıştı. O süreçten sonra temkinli bir seyir izleyen faizler küçük miktarlarda düşüş gösterse de konut alıcılarının beklediği oranlara bir türlü yaklaşmadı. Dünya piyasalarında yaşanan belirsizlikler nedeniyle bankalar da harekete geçerek uzun bir süre sonra ilk defa düşüş trendindeki konut kredisi faizlerini yeniden yükseltmeye başladı.

Düşük vadelerde yüzde 1′in bile altına düşen faiz oranlarının bu yükselişten sonra nasıl bir seyir izleyeceği ise merakla bekleniyor. Çünkü binlerce kişi konut almak için faiz oranlarının düşmesini bekliyor. Uzmanlar ise 2008 yılının sonunda yüzde 1′i görmesi beklenen faiz oranlarının bu seviyeye bu yıl içinde ulaşamayacağı görüşünde birleşiyor. Kredi faizlerinde bir miktar daha yükselişin olabileceğine işaret eden uzmanlar, ancak bu durumun 2006 yılında yaşanan ‘şok’a hiçbir şekilde benzemediğini ifade ediyor. Uzmanlar, konut kredisi faiz oranlarının konut alıcıları için halen cazip olduğunu vurgularken, piyasanın ve fiyatların durgun olduğu şu dönemde konut almanın avantaj olabileceğini belirtiyor.

Birçok banka konut kredisi faiz oranlarını yükseltti:

Akbank: 12 -240 ay vadede yüzde 0,99 ile 1,29 arasındaki faiz uygulayan banka oranlarını tüm vadelerde yüzde 1,34′e çıkardı.

Bank Pozitif: 6-120 ay vadede yüzde 1,29 olan faiz oranını yüzde 1,34′e yükseltti.

Denizbank: 3-180 ay vadede aylık yüzde 1.31 olan konut kredisi faiz oranlarını aylık yüzde 1.33’e çıkardı. 

Finansbank: 3-360 ay vadede yüzde 1,24 ile 1,28 aralığındaki faiz oranını yüzde 1,30-1,33 bandına yükseltti.

Garanti Bankası: 6-240 ay vadede yüzde 1,29 ile 1,32 bandındaki faizlerini yüzde 1,34′e çıkardı.

HSBC: 6-360 ay vadede yüzde 1,38-1,53 bandındaki faiz oranlarını yüzde 1,47-1,53 bandına yükseltti.

İş Bankası: 1-120 ay vadede yüzde 0,90 ile 130 aralığındaki oranlarını yüzde 1,01-1,34 seviyesine çekti.

MillenniumBank: 1-180 ay vadede yüzde 1,44 olan faizini yüzde 1,46-1,60 bandına çıkardı.

Yapı ve Kredi Bankası: 3-240 ay vadede yüzde 1.31 olan faizini yüzde 1.35’e yükseltti.

Konut kredileri faiz oranları(*)

*Konut kredi faiz oranları bankaların internet sitelerinden alınmıştır.

Nakit sıkıntısı çeken ve kredi bulmakta sıkıntı çeken Northern Rock, kamulaştırıldı. Devlet, bankayı kurtarmak için 25 milyar sterlin borç vermişti

Mortgage krizinden ağır yara alan İngiliz emlak kredi bankası Northern Rock’a devlet el koydu. Maliye Bakanı Alistair Darling yaptığı açıklamada, İngiltere’nin beşinci büyük emlak kredi kuruluşunun, “geçici bir süre için kamu mülkiyeti altına alındığını” söyledi.
Darling hükümetin, bankayı devralmak için The Virgin Group’tan ve bankanın kendi üst düzey yöneticilerinden gelen iki teklifin de geri çevrildiğini kaydetti. Bakan Darling bu iki teklifin, teklifi verenlerin bankanın ihtiyaç duyduğu nakit parayı sağlayamayacaklarını düşündükleri için geri çevrildiğini söyledi. Darling, “işler yoluna girdiğinde banka yeniden özel sektöre devredilecektir” dedi.

Geçen ağustos ayında gerçekleşen mortgage krizinin ardından oluşan panik ortamında tasarruflarını kaybetmekten korkan Northern Rock’taki mevduat sahipleri, paralarını çekmek için bankanın şubeleri önünde uzun kuyruklar oluşturmuşlardı. Nakit sıkıntısı çeken ve uluslararası piyasalardan da kredi bulmakta sıkıntı çeken bankaya İngiltere Merkez Bankası’nın geçen eylül ayından beri 25 milyar sterlin borç verdiği belirtiliyor.

1970′li yıllardan beri İngiltere’de hiçbir bankanın kamulaştırılmadığına dikkat çeken uzmanlar, hükümetin dünkü kararının Başbakan Gordon Brown için önemli bir prestij kaybı anlamına geldiğini vurguladı.

Öte yandan bankanın “geçici olarak” devletleştirilmesine ilişkin yasal düzenleme, hükümet tarafından acil şekilde Avam Kamarası’na gönderildi. Hükümetin Avam Kamarası’na, bankanın devletleştirilmesiyle ilgili olarak gönderdiği acil yasal düzenlemenin kabul edilerek önümüzdeki günlerde uygulamaya sokulması ve bankanın en kısa süre içinde devletin yönetimine girmesi bekleniyor.

Amerika ve Avrupa’da yaşanan mortgage krizi, Türkiye’de yüzde 1′in altına düşmesi beklenen konut kredisi faizini, beklentinin aksine yüzde 1.34′e kadar çıkardı

Türkiye’de son yıllarda bankalarla birlikte konut üreticisi firmaların en yoğun arz ettiği ürünlerden biri olan konut kredilerinin faizleri, dış piyasalardaki mortgage krizinin ilk etkisini yaşamaya başladı. 2008 yılında yüzde 1′lerin altına düşmesi öngörülen konut kredilerinin faizleri son birkaç hafta içinde yapılan artışlarla yüzde 1.01′lerden yüzde 1.34′lere ulaştı.

Şekerbank düşürdü

Henüz Türkiye’de ikincil piyasasının gelişmemesine karşın, toplam krediler içindeki payı son beş yılda yüzde 1′den yüzde 11′e çıkan konut kredilerinde faizleri yeniden düzenleyen bankalar, bu yıl içinde konut kredisi faizlerinin yüzde 1′in altına düşmesini artık beklemiyor.

Bankalar birbiri sıra konut kredisi faizlerini yükselttiğini açıkladı. Son olarak bu hafta içinde Yapı Kredi Bankası, bireysel kredi faiz oranlarında değişikliğe gitti. Yapı ve Kredi Bankası önceki gün yaptığı yazılı açıklamayla YTL bazında 1 - 36 aylık vadede yüzde 1.70 olan eğitim kredisi faiz oranının yüzde 1.75′e, 3 - 240 aylık vadede yüzde 1.31 olan konut kredisi faiz oranının da yüzde 1.34′e çıkardığını bildirdi. Denizbank da yaptığı son değişiklikle tüm vadelerde konut kredisi faizini yüzde 1.31′den yüzde 1.33′e yükseltti.

Son günlerde bankalardan sadece Şekerbank, konut kredisinde 1 - 24 ay vadeler için yüzde 1.66 olan faiz oranını yüzde 1.49′a düşürdüğünü açıkladı.

Bankacılar, Türkiye’de ev alan yabancılara mortgage kredisi vermenin önündeki en büyük engelin askeri izin olduğunu söyledi.

Mortgage kredilerinde iç talep dışında yabancıları da dikkate alan bankacılar, askeri makamlardan alınan izinler nedeniyle sıkıntılar yaşandığını söyledi. Fethiye, Bodrum, Didim, Marmaris, Alanya gibi yerlerde villa tipi ev almak isteyen yabancıların 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu’na takıldığını söyleyen Garanti Bankası Genel Müdür Yardımcısı Fuat Erbil, askeri makamlardan alınan izinlerin dört - beş ay sürdüğünü söyledi.

Yabancıların bu konudaki yakınmalarını ileten Garanti Bankası Mortgage Genel Müdürü Cemal Onaran da “Türkiye’den konut alan yabancıların askerden onay alması gerekiyor. Bu izinlerin alınması en az dört ay sürüyor. Yabancılar, ‘Biz hiçbir yerde bu tür bir şey görmüyoruz’ diyorlar” dedi.

Garanti Bankası’nın İngiltere’de kredi bürolarıyla anlaşmalar yaparak mortgage kredisi verdiğini belirten Onaran, Türkiye’nin, İspanya gibi, mortgage ve gayrimenkulde gelişmesi için yapılması gerekenler konusunda şöyle konuştu:

“Askeriyenin bu izin sürecinin hızlandırılması veya kaldırılması gerekiyor. İkincisi, gayrimenkul sektöründe Türkiye’de rüşdünü ispatlamış şirketlerin bu işleri yapması lazım.”
Onaran, İspanya’da yabancılara satılan konut sayısının 2.5 milyon, Türkiye’de ise 40 bin adet olduğunu söyledi. Garanti Bankası dışında İş Bankası ve Denizbank da yabancılara mortgage kredisi veriyor.

KADİFE ŞAHİN

Konut kredileri 32 milyar 210,2 milyon YTL’ye yükseldi.

Tüketici kredileri, 15 Şubat itibarıyla 195,7 milyon YTL artarak 67 milyar 995,7 milyon YTL’ye çıktı. Söz konusu krediler, 8 Şubat tarihi itibarıyla 67 milyar 800,1 milyon YTL düzeyinde idi. Merkez Bankası verilerine göre, tüketici kredileri kapsamında, konut kredileri 32 milyar 210,2 milyon YTL, taşıt kredileri 5 milyar 826,4 milyon YTL, diğer krediler 29 milyar 959,1 milyon YTL olarak hesaplandı. Tüketici kredilerinin yaklaşık 20 milyar YTL’si kamu bankaları, 31,8 milyar YTL’si özel bankalar, 16,2 milyar YTL’si de yabancı bankaları içeriyor. Bireysel kredi kartları ise 15 Şubat itibarıyla 26 milyar 817,4 milyon YTL’den 27 milyar 411,5 milyon YTL’ye çıktı. YTL cinsinden bireysel kredi kartlarının 10 milyar 814,1 milyon YTL’si taksitli, 16 milyar 547,8 milyon YTL’si taksitsiz kredi kartından oluştu

Toplu Konut İdaresi (TOKİ), yaklaşık 2 ay içinde, yapımı tamamlanan veya halen sürmekte olan 8 bin 529 konutu satacak.

Toplu Konut İdaresi (TOKİ), yaklaşık 2 ay içinde, yapımı tamamlanan veya halen sürmekte olan 8 bin 529 konutu satacak. TOKİ’den verilen bilgiye göre, konutlardan almak isteyenlerin başvuruları, Nisan sonuna kadar kabul edilecek. TOKİ’nin alt gelir grupları için İstanbul-Tuzla’da yaptırdığı 984 konuttan almak isteyenler, 11-31 Mart günleri arasında Tuzla Belediyesi’ne başvuracak.

Kahramanmaraş-Afşin’de alt gelir grubuna yönelik 82 metrekarelik dairenin taksiti 212 YTL’den, İstanbul Tuzla’da ki 74 metrekarelik dairenin taksiti 233 YTL’den başlıyor. İzmir-Torbalı konutlarından almak isteyen bir kişi de 120 metrekarelik daire için 493 YTL taksit ödeyecek.

Ayrıca Adana-Seyhan Zincirlibağlar konutlarından almak isteyenlerin başvuruları, 3 Mart-30 Nisan günleri arasında, Kahramanmaraş-Afşin konutlarında almak isteyenlerin başvuruları 26 Şubat-14 Mart günleri arasında, Kayseri-Melikgazi 6. ve 7. Etap konutlarından almak isteyenlerin başvuruları 3 Mart-30 Nisan günleri arasında, Yalova-Hacımehmetli konutlarından almak isteyenlerin başvuruları 26 Şubat-7 Mart günleri arasında ve Zonguldak-Ereğli konutlarından almak isteyenlerin başvuruları 25 Şubat-30 Nisan arasında kabul edilecek.

Başvuru süresi martta biten konutlar

İdare tarafından satışa çıkarılan İzmir-Tire, Ağrı-Patnos, Aydın, Balıkesir-Bandırma Kayacık, Edirne-Fırınlarsırtı, Elazığ-Sürsürü, Gaziantep-Islahıye, Isparta-Aliköy, Kırıkkale-Hacıbey ve Yahşihan ve Konya-Çumra konutları için başvuru süresi 21 Mart’ta doluyor.

İstanbul-Halkalı, Ankara-Turkuaz ve Polatlı 2. Etap, Adana-Kozan ve Yüreğir, Adapazarı-Ayçiçeği Vadisi, Amasya-Merzifon, Çorum, Diyarbakır-Silvan, Düzce-Metek, Erzurum-Aşkale Kandilli ve Yeniköy, Eskişehir-Tepebaşı, Gümüşhane-Torul, Hatay-Reyhanlı, Kahramanmaraş-Afşin, Manisa-Akhisar ve Turgutlu, Mersin-Toroslar, Niğde-Altunhisar, Ordu-Merkez ve Ünye, Osmaniye-Kadirli ve Yaveriye, Şanlıurfa Birecik, Yalova-Kazımiye ve Hacımehmetli konutlarının başvuru süresi de 28 Mart’ta bitecek.

Ankara-Şereflikoçhisar, Afyon merkez, Bolvadin ve Emirdağ, Aksaray-Eskil, Antalya-Çıplaklı, Balıkesir-Edremit, Bartın ve Bolu merkez, Bursa-Hamitler, Edirne-İpsala, Gaziantep-Şehitkamil, İzmir-Torbalı, Kahramanmaraş-Elbistan, Kilis, Mersin-Erdemli ve Silifke, Niğde-Bor 4. Etep, Sivas-Suşehri, Trabzon-Akçaabat ve Tokat-Turhal konutları için başvurular 31 Mart’a kadar ilgili bankalara yapılabilecek.

İstanbul-Küçükçekmece Göl Konutları, İstanbul-Küçükçekmece Göl Konutları (alt gelir grubu) konutlarının müracaat süresi 22 Mart’ta dolacak. Aksaray-Merkez, Bursa-Yıldırım Akçadağlayan, Hatay-Günyazı konutlarının başvuru süresi 29 Mart, Burdur-Bucak konutlarının başvuru süresi 26 Mart, Hatay Reyhanlı konutlarının başvuru süresi 14 Mart, Mardin-Midyat konutlarının başvuru süresi 29 Şubat, Ankara-Elmadağ, Şanlıurfa-Akabe ve Diyarbakır-Bismil konutlarının başvuru süresi 30 Nisan ve Ankara-Şereflikoçhisar konutlarının başvuru süresi de 14 Nisan’da doluyor.

Konut satışları ve TOKİ’nin kampanyaları hakkında ayrıntılı bilgi, idarenin “www.toki.gov.tr” internet adresi ile (0312) 565 20 65 numaralı telefonlarından alınabilecek.

Toplu Konut İdaresi (TOKİ), alt gelir grubuna yönelik konutlar için başvurulara kolaylık sağlamak amacıyla aranan azami gelir sınırını yükseltti.

Toplu Konut İdaresi (TOKİ), alt gelir grubuna yönelik konutlar için başvurulara kolaylık sağlamak amacıyla aranan azami gelir sınırını yükseltti. Alt gelir grubuna yönelik konutlara daha fazla sayıda vatandaşın başvurabilmesi için azami net aile geliri şartı, ekonomideki gelişmelere bağlı 1090 YTL’den yüzde 23,85 artırılarak 1350 YTL’ye yükseltilirken İstanbul için bu tutar, geçim standardının yüksekliği nedeniyle 2 bin YTL olarak belirlendi. İstanbul için azami aile geliri sınırı, yüzde 48,14 artırıldı. Böylece, özellikle memurlar için yeniden ucuz konut yolu açılmış oldu. Azami gelir sınırı belirlenirken ailede bir memur, bir asgari ücretli bulunduğu kabul ediliyor.

TOKİ Başkanı Bayraktar, TOKİ’in öncelikli hedefinin yoksul ve dar gelirli kesim olduğuna dikkati çekerek, zengin kesime de sosyal konutlara kaynak sağlamak amacıyla konut yaptıklarını söyledi. Bayraktar, “Fakire fukaraya verelim diye konut yapıyoruz, zenginler gelip buradan konut alıyor” yakınmasında bulundu.

İstanbul’da yaka şartı

İstanbul’da alt gelir grubu için satışa çıkardıkları 300 konuta 3 bin başvuru geldiğini belirten Bayraktar, bu konutların gerçek ihtiyaç sahiplerine ulaşmasını çok önemsediklerini söyledi. Gerçek sahiplerine gitmesi için İstanbul Tuzla’da satışa çıkardıkları 980 konuta başvuru şartlarını ağırlaştırdıklarını kaydeden Bayraktar, “5 yıldır İstanbul’un Anadolu yakasında oturma şartı getirdik. Veya 2 yıldır Anadolu yakasında çalışıyor veya 2 yıldır Anadolu yakası nüfusuna kayıtlı olması lazım. Silivri’den birisi gelip Tuzla’da konut almasın” diye konuştu.

Alt gelir grubuna yönelik mümkün olduğunca çok proje uygulamak istediklerini kaydeden Bayraktar, İstanbul Tuzla’da 3 bin, Kayabaşı’nda 3 bin konutluk projeler başlatacaklarını, Diyarbakır ve İzmir’de de proje hazırlıklarının olduğunu açıkladı.

4-5 bin YTL peşinat

Alt gelir grubuna yönelik projelerden konut almak isteyenler, 4-5 bin YTL peşinat ödüyor. Taksitler konut tesliminden sonra başlıyor ve 15 yıl vade uygulanıyor. Taksitleri de projeye göre 280-300 YTL’den başlıyor. Bu projelerden konut alan vatandaşlar, konutun borcu bitene kadar konutu devredemiyor ve ayrıca ikamet şartı aranıyor. TOKİ’nin yoksul ve alt gelir grubuna yönelik konut projelerine, genellikle konut sayısının 3-4 katı başvuru oluyor. Bazı illerde bu, konut sayısının 10 katına kadar ulaşıyor. Net hane geliri sınırının yükseltilmesi ile daha fazla vatandaş başvuru imkânına kavuşurken kazanma şansı azalacak.

Ülkemizde “yeni yılda emlak fiyatları ne olacak?” gibi pek çok konuda çoğunluğun tahmini genellikle tutmaz, hatta tam tersi çıkar. Emlak sektörü de Türkiye gibi sürprizlere ve fırsatlara açık bir sektördür. Ancak buna rağmen, elimizdeki veriler ve Realty World olarak sahip olduğumuz uluslararası tecrübemizle, öngörülerde bulunmak mümkün…

2007′DE ÖNGÖRÜLER SÜRPRİZLERLE DEĞİŞTİ

Çoğunluğun öngörüsü, 2007′nin ilk yarısının emlak sektöründe durgun geçeceği, ikinci yarı ve sonuna doğru seçimden tek partili hükümet çıkması halinde arsa sektörünün hareketlenip fiyatların yükselecek olmasıydı. Ancak sürpriz gelişmeler devreye girerek çoğunluğu yanılttı.

2007′nin ilk yarısında yasalaşan mortgage nedeniyle emlak sektörü hareketlendi. Yılın ikinci yarısından sonra, iktidarda tek partili hükümet çıkması ile sektör yatay seyre girdi. 2007 yılında Türkiye İstatistik Kurumu’nun üçüncü çeyrek büyüme rakamlarına göre ilk çeyrekte % 16.5, ikinci yüzde 15.7 olan büyüme oranı, üçüncü çeyrekte % 5.4′te kaldı. Böylece sürpriz gerçekleşti, emlak sektörü inşaat sektörünün hız kesmesiyle durağanlaştı. Ancak sektörün hareketi tamamen durmadı, ihtiyaçlarını daha fazla erteleyemeyen alıcılar ve yatırımcılar için fırsatlar yaratılınca bir çok işlem gerçekleşti. İhtiyaç alımlarının ertelenebilir ancak durdurulamaz olması, yatırım alımlarının ise fırsatlar oldukça varolması nedeni ile, emlak sektörünün durdurulması mümkün değildir.

2008′DE SEKTÖREL DURUM İÇİN ÖNGÖRÜLER

Emlak sektöründe 2008 yılı için de yine sürpriz ve fırsatların çıkabileceğini göz ardı etmeden tahminleri değerlendirmek gerekmektedir. Tahminlerin dışındaki gerçekleri değerlendirdiğimizde; inşaat-emlak sektörünün ülkenin öncüsü olarak gelişmeleriyle büyümeyi ve istihdamı etkilemesi önem kazanıyor. GSMH’daki payı son beş yılda % 5, 2′lere kadar artan inşaat-emlak sektörü, 200′e yakın alt sektörü beslemesi ve kendi içinde birçok sektörü bir arada bulundurması nedeniyle başka sektörlere benzemiyor. Dalgalanmalara rağmen, inşaat-emlak sektörünün ülke içerisindeki ağırlığı anlamlı bir ölçekte seyretmesi ile gayrimenkul, kazandıran “tek yatırım aracı” olma özelliğini bugüne kadar hiç kaybetmemiştir.

2008′DE KONUT KREDİLERİ BİR SÜRE DAHA DÜŞMEYECEK

2006 yılının tamamında konut kredilerinde % 88, 4′lük bir artış olurken, 2007′nin ilk 10 ayındaki artış hızı % 25, 3′te kaldı. Yılın ikinci yarısında ABD merkezli çok riskli konut kredileri krizinin global piyasalar üzerindeki etkisi ve Türkiye’nin Irak’ın kuzeyine sınır ötesi bir operasyon yapması ihtimali nedeniyle konut kredisi faizi, yaz aylarında aylık bazda 1, 60 seviyelerinde seyretti. Merkez Bankası’nın faiz indirimlerine paralel olarak aylık % 1, 30′a gerilemiş konut kredilerinde bir süre daha düşüş beklenmiyor.

KONUT FİYATLARI 2008′DE ARTACAK MI?

2008′de konut fiyatlarında anormal artışlar yaşanmayacak en fazla % 10-15 oranında artışlar olacaktır. Fiyat artışlarında nitelikli konut projelerini ayrı değerlendirmek gerekiyor, çünkü katkı paylı konut kredileri kullanıldığından artış oranları daha farklı gelişebilir. Fiyatların artması ise, ancak kredi faiz oranlarının ciddi oranda düşmesiyle gerçekleşir.

Merkez Bankası beklenti anketine göre 2008 sonu faiz tahmini % 14 – 14, 5. Buna göre, % 1′ın altına inmek için % 12′nin altında olmak gerekmektedir. O nedenle faizlerde bu sene için % 1′in altına düşmesini beklemek çok da mümkün olmayacaktır.

2004 yılından itibaren konut birim alan (m2) maliyetleri her yıl artarak 1996′nın iki katına çıkmıştır. Konut maliyetlerindeki artış, depreme dayanıklı konut üretimi, ileri teknoloji kullanımı, malzeme fiyatlarındaki artış, daha kaliteli üretim, beğenilerin değişmesi ve talep artışı gibi unsurlardan etkilenmektedir.

YABANCI YATIRIMLAR 2008′DE DE DEVAM EDECEK

Her ne kadar ABD merkezli mortgage krizi nedeniyle yurt dışındaki finansal piyasalarda dalgalanmalar olsa da, krizden birebir etkilenmeyecek bir ülke olan Türkiye, ucuz fonlar bulabilir ve yabancı yatırımcının gözde merkezi ülkemiz olabilir. Örnek olarak dünyadaki mortgage krizinden en fazla etkilenen ABD’li yatırım bankası Merrill Lynch’in Türkiye’de bir buçuk yıldır girdiği projeler son hızıyla devam ediyor olmasını gösterebiliriz.

SONUÇ

2005′den bu yana ihtiyaca yönelik konut talebini konut kredisi faizlerinin % 1′in altına düşeceğini bekleyerek erteleyen türk tüketicisi kısa vade de bu fikrinden vazgeçip beğendiği evi satın almaya yönelecektir. Bırakın % 1′in altına inmeyi mevcut % 1,30′ları korumanın bile mümkün olamayacağı ve bunun yanında dövizinde artabileceği endişesi ihtiyaçlarını erteleyen tüketicinin bu kararı almasına yol açacaktır. Böyle bir durum doğru fiyatlandırılmış satılık evlerin alıcılarla buluşmasına imkan verecektir. Bu nedenle satıcıların mutlaka bir danışman ile çalışması ve bölge fiyat analizlerine sahip danışmanın belirlediği fiyat doğrultusunda evini satışa sunmalıdır. Sonradan fiyat düşürmek evi dillendirir. Her hata evin piyasada isminin çıkmasına neden olur. İhtiyaç sahibi tüketicilerin yanında her dönemde var olan yatırımcılar için de özellikle böyle bir dönem onlarından kaynaklı alım ve satım hareketlerini arttıracaktır.

Hilmi Işıkören
Genel Müdür / Realty World Türkiye