İSKAN KANUNU (1) (2)
Kanun Numarası : 2510
Kabul Tarihi : 14/6/1934
Yayımlandığı R. Gazete: Tarih: 21/6/1934 Sayı: 2733
Yayımlandığı Düstur : Tertip: 3 Cilt: 15 Sayfa: 460
Bu Kanun ile ilgili tüzük için, ” Tüzükler Külliyatı ” nın kanunlara
göre düzenlenen nümerik fihristine bakınız.
MUKADDEME
İskan mıntakaları
Madde 1 - (Değişik: 18/6/1947-5098/1 md.)
Muhacir ve mültecilerle göçebelerin ve gezginci çingenelerin yurt içinde
yerleştirilmeleri; Türk kültürüne bağlılık ve nüfus oturuş ve yayılışının düzel-
tilmesi amaciyle Bakanlar Kurulunca yapılacak programa uygun olarak İçişleri ve
Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlıklarınca tertiplenir.
Madde 2 - (Mülga: 18/6/1947-5098/13 md.)
FASIL : I
Muhacirlerin ve mültecilerin kabulü
Madde 3 - (Değişik: 18/11/1935-2848/3 md.)
Türkiye’de yerleşmek maksadile dışarıdan münferiden gelmek istiyen Türk so-
yundan meskün veya göçebe ferdler Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekilliğinin müta-
laası alınmak şartile Dahiliye Vekilliğinin emrile ve müçtemian gelmek istiyen
Türk soyundan meskün veya göçebe ferdler ve aşiretler ve Türk kültürüne bağlı
meskün kimseler işbu kanunun hükümlerine göre Dahiliye Vekilliğinin mütaleası
alınmak şartile Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekilliğinin emirlerile kabul olunur-
lar. Bunlara muhacir denir.
—————–
(1) Bu kanunun 24 üncü maddesinin son fıkrasında,25 inci maddesinde, 41 inci
maddesinde, 43 üncü maddesinde ve 45 inci maddesinde yazılı ” Dahiliye Ve-
killiği ” ve ” Dahiliye Vekili ” sözleri 18/11/1935 tarih ve 2848 sayılı
Kanunun 9 uncu maddesiyle ” Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekilliği ” ve ” Sıh-
hat ve İçtimai Muavenet Vekili “şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
(2) Bu Kanun ile bu Kanunu değiştiren kanunlarda Sağlık ve Sosyal Yardım Bakan-
lığına verilmiş olan görev ve yetkiler 6/3/1985 tarih ve 3161 sayılı Kanun
ile Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığına devredilmiştir.
KANUNLAR, ŞUBAT 1990 (Ek - 5)
Kimlerin ve hangi memleketler halkının Türk kültürüne bağlı sayılacağı İcra
Vekilleri Heyeti kararile tesbit olunur.
Türkiye’de yerleşmek maksadile olmayıp bir zarüret ilcasile muvakkat oturmak
üzere sığınanlara mülteci denir. 4 üncü maddede yazılı sebebler bulunmıyan mül-
teciler Türkiye’de yerleşmek isterlerse ve bunu yazı ile bulundukları yerin en
büyük idare amirine bildirirlerse haklarında Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekilli-
ğince muhacir muamelesi yapılır.
Öbür mülteciler için Dahiliye Vekilliğince haklarında vatandaşlık kanunu ah-
kamı tatbik olunur.
Muhacirlerin alınma yolları Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekilliğince, mülte-
cilerin ise Dahiliye Vekilliğince yapılacak talimatnamelerle tesbit olunur.
(Ek: 30/6/1939 - 3657/1 md.) Türkiye’de yerleşmek maksadiyle ve Hükümetten
iskan yardımı istememek şartiyle dışarıdan gelmek istiyen Türk soyundan olan
kimseler Hariciye, Dahiliye ve Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekilliklerince müşte-
reken tesbit olunacak şekiller dahilinde konsoloslarımızın verecekleri muhacir
vizesiyle Türkiye’ye gelirler ve serbest muhacir olarak kabul olunurlar. Bu yol-
da geleceklerin pasaportlarına muktazi meşruhat verilir.
İcra Vekilleri Heyeti bu madde hükümlerinin hangi yerler halkına tatbik
olunacağını tayin ve tesbit eder.
Madde 4 - A: Türk kültürüne bağlı olmıyanlar,
B: Anarşistler,
C: Casuslar,
Ç: Göçebe çingeneler,
D: Memleket dışına çıkarılmış olanlar, Türkiye’ye muhacir olarak
alınmazlar.
Bulaşık hastalıklılar doğrudan doğruya Hükümet hastanelerine gönderilip ora-
da parasız tedavi olunurlar.
Madde 5 - Hususi bir ahit dolayısiyle Türkiye’ye mecburi olarak gelenler
yapılan muahede hükümlerine ve Hükümetçe verilen kararlara göre alınırlar.
Madde 6 - A: Muhacirler sınırlardan girdikleri veya nakil vasıtalarından
çıktıkları yerin en büyük mülkiye memuruna kendilerini ve ailesi fertlerini
yazdırıp bir ” muhacir kağıdı ” almağa ve bir vatandaşlığa girme beyannamesi
imzalamağa mecburdurlar. Muhacir kağıdı muvakkat doğum kağıdı yerine geçer ve
bir yıl muteber tutulur.
B: Muhacir olarak alınanlar, İcra Vekilleri Heyeti karariyle, hemen vatan-
daşlığa alınırlar. Küçükler baba ve analarına veya hısımlarına bağlı tutulurlar.
Kimsesiz gelen küçükler, yaşına bakılmaksızın, vatandaşlığımıza geçirilirler.
Madde 7 - A ve B: (Mülga: 18/6/1947 - 5098/13 md.)
C: Türkiye’ye geldikleri tarihten itibaren iki yıl içinde iskan istemiyen
muhacir ve mültecilere iskan yardımı yapılamaz.
FASIL : II
İçerde, nakiller, kültür ve idare tedbirleri
Madde 8 - (Mülga: 15/5/1959 - 7269/51 md.)
Madde 9 - (Değişik: 18/6/1947 - 5098/3 md.)
Göçebeler, gezginci çingeneler İçişleri Bakanlığının mütalaası alınarak
Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca uygun görülecek yerlerde yerleştirilirler.
Bunlar da bu kanunda yazılı yardımlardan ve her türlü muafiyetten istifade
ederler.
Madde 10 - A: Kanun aşirete hükmi şahsiyet tanımaz. Bu hususta her hangi bir
hüküm, vesika ve ilama müstenit de olsa tanınmış haklar kaldırılmıştır. Aşiret
reisliği, beyliği, ağalığı ve şeyhliği ve bunların her hangi bir vesikaya veya
görgü ve göreneğe müstenit her türlü teşkilat ve taazzuvları kaldırılmıştır.
B: Bu kanunun neşrinden önce her hangi bir hüküm veya vesika ile veya örf ve
adetle aşiretlerin şahsiyetlerine veya onlara izafetle Reis, Bey, Ağa ve şeyh-
lerine ait olarak tanınmış, kayıtlı, kayıtsız, bütün gayrimenkuller Devlete ge-
çer. Bu kanun hükümlerine ve Devletçe tutulan usullere göre bu gayrimenkuller
muhacirlere, mültecilere, göçebelere, naklolunanlara, topraksız veya az topraklı
yerli çiftçilere dağıtılıp tapuya bağlanır. Bu gayrimenkullerin aidiyeti tapu
sicillerindeki kayıtlara göre tesbit olunur. Tapu sicillerinde aidiyete dair
bir kayıt yoksa veyahut kayıtlar yalnız şahıslar namına olupta halk arasında
bunların aşirete ait olduğu şayi bulunuyor ve aşiret fertleri de bu gayrimenkul-
lerden başkasına sahip bulunmuyorlarsa aidiyet, tahkikat üzerine, o yerin idare
heyeti karariyle hallolunur; idare heyetlerinin valilerce tasdik edilen bu kara-
rı katidir.
C ve Ç: (Mülga: 18/6/1947-5098/13 md.)
Madde 11 - (Mülga: 18/6/1947-5098/13 md.)
FASIL : III
İskan
Madde 12 -14 -(Mülga: 18/6/1947 - 5098/13 md.)
Madde 15 - (Mülga: 16/6/1970 - 1306/2 md.)
Madde 16 - A: Karı ve koca bir aile olarak iskan edilir:
B: Evlenmemiş çocuklar, çocuksuz erkek ve kadın dullar, ana ve baba ile veya
bunlardan sağ olanı ile birlikte iskan görürler;
C: Anasız ve babasız torunlar dede ve büyük analariyle veya bunlardan sağ
olaniyle birlikte iskan edilirler. Ancak torunların hisseleri tapuda kendi adla-
rına yazılır;
Ç: Anasız ve babasız çoçuklar birlikte bulunduğu ve yaşadığı kan, civar ve
sıhri hısımlariyle birlikte yerleştirilirler. Bunların da hisseleri tapuda ken-
di adlarına yazılır.
D: Anasız ve babasız çocuklar, kan ve civar veya sıhri hısımlarından biri,
yoksa kendi başlarına iskan görürler. Bunların küçüklerine ayrıca vasi tayin
ettirilir.
E: Evli çocuklar ve evli torunlar, başlı başına bir aile olarak iskan görür-
ler;
F: (C) fıkrasındaki torunların, (Ç) ve (D) fıkralarındaki çocukların, üvey
çocukların ve evlatlıkların hisseleri evleninceye kadar hiç bir suretle satıla-
maz, bağışlanamaz ve haczolunamaz;
G: Türk muhacir ve mülteciler hısım ve akrabalarının bulundukları yerde
iskan olunurlar.
Madde 17 - İskan bir aileye, nüfus ve ihtiyacına göre oturacak ev veya ev
yeri, sanatkarlara ve tüccarlara ayrıca geçim getirecek dükkan veya mağaza yahut
bu gibi yapı veya yeri ve mütedavil sermaye; çiftçilere de ayrıca kafi toprakla
çift hayvanı, alat ve edevatı, tohumluk, ahır ve samanlık veya yeri vermekle ya-
pılır.
(İkinci fıkra mülga: 11/6/1945 - 4753/64 md.)
İskan derecesini gösteren (Toprak tevzi cetveli) ilişiktir. (1)
———————-
(1) Bu maddeye bağlı ” Toprak tevzi cetveli “, 11/6/1945 tarih ve 4753 sayılı
Kanunun 64 üncü maddesi ile kaldırılmıştır.
(Ek fıkra: 18/6/1947-5098/5 md.) İskan edilecek her aileye nüfuslarına göre
dağıtılacak çeşitli toprak miktarı ve dağıtış şekli Sağlık ve Sosyal Yardım ve
Tarım Bakanlıklarınca hazırlanıp Bakanlar Kurulu tarafından tasdik edilecek bir
cetvelle tesbit olunur.
Madde 18 - İskanda Hükümetçe verilen talimata göre yapı yapılması için mal-
zeme veya para verilebilir. Yapı yapmakta kendileri de çalıştırılabilir.
İskan için Devlet ormanlarından parasız kereste vermek ve bu yapıları yapma-
da asker, Devlet memur ve müstahdemlerini ve vasıtalarını kullanmak caizdir.
Madde 19 - Yeniden kurulan veya canlandırılan köylere, orta malı olarak mev-
cut nüfusun ortak ihtiyacına yetişen mektep, cami, köy odası, karakol, pazar,
harman ve mezarlık yerleri, otlak, suvat, Orman Kanunu hükümleri içinde baltalık
ve başka ortak ihtiyaçlara lazım yerler parasız bırakılır.
Mektep odası, çeşme, su yolları, kuyu, sarnıç ve sulama tertibatı da Hükü-
metçe yapılabilir veya tamir edilebilir. Bu işlerde buraya yerleştirilenleri iş-
letmeğe Hükümet salahiyetlidir.
Madde 20-21 - (Mülga: 11/6/1945-4753/64 md.)
Madde 22 - Muhacirlerin, mültecilerin, göçebelerin ve naklolunanların yer-
leştirilmelerine ayrılan veya bunlara verilen yapılar ve topraklar kimin işgali
altında olursa olsun vali veya kaymakamın yazılı emriyle zabıtaca boşaltılır ve
kendilerine teslim olunur. Bunlara vuku bulacak tecavüzlerde de vali ve kayma-
kamlar zabıta marifetiyle tahliyeye salahiyetlidirler.
Madde 23 - Bu kanun hükümlerine göre muhacirlere, mültecilere, göçebelere,
naklolunanlara ve yerlilere dağıtılan yapı ve toprakların temlikine vali ve kay-
makamlar salahiyetlidirler. Dağıtış defter veya kararlarının altı vali veya kay-
makamlarca tasdik edilmesi, temliktir. Tasdikli defterlerdeki veya kararlardaki
miktarlar muteberdir.
(Ek fıkralar: 5/7/1939 -3667/3 md.):
Bu suretle temlik edilmiş olan gayrimenkuller hakkında vukubulacak ayni da-
valarda hasım taraf yeni malik ile birlikte Hazinedir.
Temlik tarihinden itibaren bir sene geçtikten sonra müstehikler tarafından
ancak Hazine aleyhine vaz’ıyet tarihindeki rayiç üzerinden bedel davası açılabi-
lir.
Ayın veya bedelin verilmesine hükmolunduğu takdirde mahkeme masrafları yal-
nız Hazineye yükletilir.
Madde 24 - Muhacirleri ve mültecileri ve naklolunanları kendilerine ev ya-
pıncaya veya Hükümetçe yaptırılıncıya kadar yerleşecekleri yerde veya civarda
mevcut Hükümete veya halka ait münasip binalarda barındırmak ve bu binaları vali
veya kaymakamın yazılı emriyle zabıtaca hemen boşaltmak caizdir. Ancak bu bo-
şaltmanın ev ve bina sahiplerinin yaşamalarını ve barınmalarını imkansız kılacak
yolda olmaması ve bir yıldan fazla sürmemesi şarttır.
Bu yolda binası boşaltılanlara Hükümetçe münasip kira verilir. Muhacirlerin,
mültecilerin ve naklolunanların geçtikleri yerlerde muvakkat konaklamak üzere
bir haftadan fazla bir müddet için bina boşaltılmasına izin verilemez. Bu madde-
nin hükümlerini tatbik için Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekilliğince talimat ya-
pılır.
Madde 25 - Muhacirlerin, mültecilerin, naklolunanların ve göçebelerin yurt-
landırıldıklarından başlıyarak iki yıl içinde, görülecek hakiki lüzum üzerine,
aynı mıntakalarda iskan yerlerini değiştirmeğe ve düzeltmeğe Sıhhat ve İçtimai
Muavenet Vekili salahiyetlidir.
FASIL : IV
Mecburiyetler, tasfiye ve istihkak mazbataları
Madde 26-28 - (Mülga: 18/6/1947-5098/13 md.)
Madde 29 - (Mülga: 16/6/1970-1306/2 md.)
Madde 30 - (Değişik: 18/6/1947-5098/7 md.)
Hükümetçe iskan edilenlere borçlu veya borçsuz olarak iskan yoluyla verilen
gayrimenkuller on yıl süre ile hiç bir suretle satılamaz, bağışlanamaz, terhin
edilemez, haciz olunamaz. Tapularına o yolda kayıt düşürülür.
Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığının izniyle Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Ban-
kasına terhini caizdir.
FASIL : V
Muafiyetler
1- Gümrük muafiyeti
Madde 31 - (Değişik: 30/6/1939-3657/2 md.)
Bu kanunun hükümlerine göre alınan muhacirlerle dışarıdan gelen mülteci ve
aşiret fertlerinin birlikte getirdikleri aşağıda gösterilen kendi eşyaları, mal-
ları ve hayvanları gümrük resmile, bir defaya mahsus olmak üzere, sair bütün
teklif ve resimlerden muaftır.
A) Zat ve ev eşyası kamilen.
1 - Bir aile için:
B) Meslek ve meşgale eşyası aşağıdaki kayıtlarla:
Çiftçi ise çift hayvanları, arabaları, araba ve koşum takımları, çiftçiliğe
mahsus her türlü alet ve edevat ve makineleri, damızlık hayvanları, tohumluk ve
yiyecek zahireleri ve aşlıkları kamilen ve ötedenberi besledikleri büyük ve kü-
çük hayvanlarla zirai mahsullerinden değeri 6.000 liraya kadar olan mikdarı.
San’at ve serbest meslek erbabından ise; her türlü san’at ve meslek alet ve
edevatı ve makineleri, söküp getirecekleri fabrikaları alet ve edevatı kamilen
ve san’at ve mesleklerine mütaallik mamul ve gayri mamul maddelerden değeri
6.000 liraya kadar olan mikdarları (trikotaj fabrikası makineleri ve kauçuk sa-
natlar mamulatından bulunan ayakkabıları hariçtir. Ancak zata mahsus ve kulla-
nılmış küçük trikotaj makineleri muafiyetten istifade eder.)
Tüccardan ise: ötedenberi satagelmekte oldukları ticaret mallarından değeri
(12.000) liraya kadar olan mikdarı (şeker, kahve, çay, benzin, petrol, koza,
ipek ve ipekliler ve inhisara tabi maddelerle trikotaj makineleri ve kauçuk sa-
nayii masnuatından olan ayakkabıları hariçtir.)
Bu üç sınıftan hariç ise; Kendi menkul ve gayrimenkulleri bedeli veya mevcut
paraları mukabili satın alacakları mallardan veya kendi menkullerinden getire-
cekleri 12.000 liralık miktarı (şeker, kahve, çay, benzin, petrol, koza, ipek ve
ipekliler ve inhisara tabi maddelerle trikotaj makineleri ve kauçuk sanayi mas-
nuatından olan ayakkapları hariçtir).
2 - Bir cemaat için (bir köy ve mahalle veya cemaata ait kullanılmış eşya).
A) Bütün mektep eşyası;
B) Bütün cami eşyası;
C) Vakıflara ait eşya ve mahsuller;
Ç) Köy ve mahalle odası eşyası, hatıralar ve cemaata yadigar eşya;
D) Köyün ve mahallenin orta malı olan boğalar, aygırlar, tekeler, koçlar ve
damızlık bütün hayvanlar;
E) Köy veya mahallenin harman ve orak makinesi ve traktör gibi ortak zirai
makine ve aletleri, köy değirmeni ve un fabrikası gibi müşterek sanat fabrika
ve makineleri.
3 - Yukarıdaki bendlerde yazılı gümrük muafiyetlerinin tatbik şekilleri
Sıhhat ve İçtimai Muavenet ve Gümrük ve inhisarlar Vekilliklerince müştereken
tayin ve tesbit olunur.
Madde 32 - Muhacirler ve mülteciler 31 inci madde haricinde menkul ve gayri-
menkul mallarının bedeli veya ellerinde bulunan nakitleri karşılığı Türkiye’de
yapacakları sanat veya ticaret veya ziraat eşyası getirebilirler. Bu yolda geti-
rilecek eşya gümrük ve sair resimlere tabidir. Ancak bu eşyanın şeker, benzin,
petrol, koza, ipek ve ipeklilerden ve Türkiye’de inhisara bağlı maddelerle tri-
kotaj makineleri ve kauçuk sanayii mahsullerinden olan ayakkabılardan olmaması
şarttır. (1)
Madde 33 - Hükümetçe memleket iktısadiyatını korumak üzere alınan ve alına-
cak olan tedbirler 31 inci ve 32 nci maddelere göre hariçten getirilebilecek
eşya hakkında tatbik edilmez. (1)
Madde 34 - 31 ve 32 nci maddelerdeki muafiyetleri kazanabilmek, Türk vatan-
daşlığına girmek için beyanname verip karşılığında bir kağıt almağa ve getirilen
malların, muhacirlerin ve mültecilerin kendi malları olmasına vabestedir.
Sınırlarda belli kapılardan başka yollardan girmeğe mecbur kalmış olan muha-
cirler ve mülteciler getirecekleri mallar için bir beyanname verirler; aksi sa-
bit oluncuya kadar bu beyannameler muafiyet için muteber olur. Kapılardan gele-
cek muhacirlerin ve mültecilerin nizamnamesinde şekil ve mahiyetleri gösterile-
cek bir vesika göstermeleri yahut yalnız veya toplu bir beyanname vermeleri
kafidir.
Türk vatandaşlığına girmekten vaz geçen veya giremiyen veya getirdikleri
malların kendi malları olmadığı anlaşılanlardan 31 inci maddeye göre affedilmiş
olan teklif ve resimler tam olarak tahsil olunur. 32 nci maddeye göre geçirilmiş
eşya için bu teklif ve resimler iki kat alınır.
Muhacirlere ve mültecilere ait olmadığı halde bu kanunun hükümlerinden isti-
fade edilerek geçirilecek gerek eşya ve hayvanlar ve gerek sahipleri 1918 numa-
ralı Kaçakçılık Kanunu hükümlerine tabi tutulur.
Madde 35 - Muhacirlerin ve mültecilerin gümrüksüz olarak sokacakları malla-
rın değeri gümrükten geçtiği yerin piyasasındaki toptan fiyata göre tayin
olunur.
2 - Vergi ve resim muafiyeti
Madde 36 - (Değişik: 5/7/1939-3683/1 md.)
A) Hariçten gelecek muhacir ve mültecilerin pasaportları üzerine yapılacak
vize muameleleri ile kendilerine verilecek eşya ve hayvan vesikaları her türlü
resim ve harçlardan muaftır.
B) Muhacir ve mültecilerle bir yerde yurtlandırılan göçebeler ve bir mınta-
kadan diğer mıntakaya Hükümetçe naklolunanların bu kanun hükmü dairesinde yapı-
lacak iskan yardımı, gümrük ve vergi muafiyeti, tabiiyet, nüfusa ve tapuya tes-
cil ve nakil muameleleri dolayısiyle gerek kendileri tarafından verilecek, gerek
alakadar dairelerce tanzim olunacak her türlü evrak ve bu hususta verecekleri
arzuhaller damga resmiyle sair bilümum resim ve harclardan muaftır.
—————–
(1) Bu maddelerin uygulanmasiyle ilgili olarak, 20/2/1930 tarih ve 1567 sayılı
Kanunun, 8/3/1966 tarih ve 753 sayılı Kanunla değişik Ek 2 nci maddesine
bakınız.
Madde 37 - (Değişik: 18/6/1947-5098/8 md.)
Muhacir ve mültecilerle Hükümetçe bu kanun hükümlerine göre yerleştirilen-
ler aşağıdaki muafiyetlerden faydalanırlar:
1- Vergi muafiyeti:
A) Yukarda yazılı kimseler beş yıl arazi, bina, kazanç, buhran, muvazene,
hava kuvvetlerine yardım ve yol vergilerinden muaf tutulurlar.
Bu muafiyet süresi Hükümetçe iskan edilenlere bu kanun hükümlerine göre
yapılacak iskan yardımlarından bina ve arazi vergileri için gayrimenkullerin
temlik edildikleri tarihi, kazanç, buhran, muvazene ve hava kuvvetlerine yardım
ve yol vergileri için bu kimselerin yurda geldikleri ve serbest iskana tabi
olanlar da muhacir kağıdının verildiği yılı takibeden yıldan başlar.
Ancak, muhacirlerin huduttan girdiği, mültecilerin yerleşmek talebinde bu-
lundukları, göçebelerin ve içerde bir yerden diğer bir yere yerleştirilenlerin
iskanına başlandığı tarihten muafiyet başlangıcına kadar geçecek zaman zarfında
mezkür vergiler aranmaz.
Hükümetçe iskan yerleri değiştirilenler yeniden muafiyete mazhar olurlar.
Şu kadar ki, nakil tarihinde eski muafiyeti hitama ermiş olanların naklin bitti-
ği tarihten yeni mahallerinde iskan yardımlarının bittiği tarihe kadar geçen
zamana ait vergileri de aranmaz.
Bu maddedeki yıl tarihi, taallük ettiği vergi kanunlarında mükellefiyete
esas tutulmuş olan yılı ifade eder.
Eski iskan mevzuatına göre iskan hakkına malik olup da İskan Kanunu hükümle-
rine göre yerleştirilmeleri icabedenler hakkında da yukardaki hükümler uygula-
nır.
B)Bu kanun hükümlerine göre Hükümetçe temlik edilen toprak ve yapılardan bu
temlik dolayısiyle veraset ve intikal vergisi ve ferağ harcı ve resmi alınmaz.
C) Noterlerce yapılacak borçlanma senetleri pula, harca ve ücrete tabi
değildir.
2 - Tapu muafiyeti:
Bu kanuna göre gerek parasız ve gerek borçlu ve gerek peşin paralı olarak
verilen bütün yapı ve topraklar harçsız, pulsuz tapuya bağlanarak senedi veri-
lir.
Temlik ve teffiz, kıymet takdiri, borçlanma ve ipotek konup kaldırma muame-
leleri hiçbir harca, masrafa ve pula tabi tutulmaz.
3 - Askerlik muafiyeti
Madde 38 - A : Muhacirlerin askerlik çağlarının başlangıcı geldikleri yılda
nüfus kütüklerine geçen yaşlarına ve bu esasa göre hesap olunur. Nüfus doğum ka-
ğıtlarında doğumlarının ay ve günü yazılı olmıyanların doğum günleri yılın tem-
muzunun birinci günü sayılır.
B : Geldikleri yıl İkinci Kanunun birinde 22 yaşını bitirmiş olanlar muvaz-
zaf hizmete tabi tutulmayıp yaşıtları efrat arasına ihtiyata geçirilirler. Bu
gibilerin, her ne sebeple olursa olsun, nüfus kütüğüne yazılmalarının gecikmiş
olması, geldikleri zaman ve yaşlarına göre başlıyacak olan askerlik çağlarını
geciktirmez. Bunlar, nüfus kütüğüne yazıldıkları tarihten başlıyarak iki yıl
geçmedikçe talim, manevra ve başka iş için silah altına çağrılmazlar.
Geldikleri yıl İkincikanunun birinde 22 yaşını bitirmemiş olanlar muvazzaf
hizmetini yapmağa mecbur tutulurlar. Ancak bunlardan geldikleri tarihte (16:22
dahil) yaşında olupta Hükümetçe iskan edilenlerin ve Hükümetin gösterdiği yerde
yurt tutanların muvazzaflık hizmetleri, nüfus kütüğüne kaydolundukları tarihten
başlıyarak, iki yıl geciktirilirler: Bu hizmetleri en yakın piyade kıtalarında
yaptırılmak üzere altı aya indirilir. Hükümetçe iskan edilmiyenler veya Hüküme-
tin gösterdiği yerde yurt tutmak istemiyenler yalnız iki yıllık geciktirme hak-
kından istifade ederler.
C : Memleketlerindeki tahsilleri yedek subay yetişecek derecede olupta, gel-
dikleri tarihte, 22 yaşını bitirmiş olanlarla memleketlerinde askerlik yapmış ve
fakat 22 yaşını bitirmemiş bulunanlardan yedek subay olmak istiyenler ve geldik-
leri tarihte, 22 yaşını bitirmemiş ve memleketlerinde askerlik etmemiş olanlar
iki yıl geciktirme hizmetinden sonra 1076 numaralı kanun hükümlerine tabi tutu-
lurlar.
Ç : Muhacirler arasında önce tabi oldukları Hükümet ordusunda ihtiyat veya
muvazzaf zabit olanlardan lazım olan evsafı taşıyanlar, staja tabi tutularak,
yedek subaylığa geçirilirler.
D : Umumi seferberlikte muafiyet yoktur. Ancak nüfus kütüğüne kaydolunduk-
ları tarihten başlıyarak üç ay geçmemiş olanların silah altına alınmaları üç
ayın sonuna bırakılır.
E : Bir yıl içinde nüfus kütüğüne kayıtlarını yaptırmıyanlar yukardaki
muafiyetten istifade edemezler.
F : Eski memleketlerinde askerlik ettiklerini veya bunun yerine bedel
verdiklerini tevsik edenler tekrar muvazzaf hizmete tabi tutulmayıp yaşıtları
yerli efrat ile ihtiyata geçirilirler.
G : Türkiye içinde bir iskan mıntakasından diğer bir iskan mıntakasına Hükü-
metçe naklolunarak yerleştirilen vatandaşlardan muvazzaf hizmete tabi olupta bu-
nu henüz yapmamış olanların bu hizmetleri, yerleşecekleri yere vardıkları tarih-
ten başlıyarak, iki yıl geciktirilir ve en yakın piyade kıtalarında yaptırılmak
üzere altı aya indirilir.
H : Kanunen muhacir tanınmıyan mülteciler ve ecnebilerden Türk vatandaşlığı-
na girenler, vatandaşlığa alındıkları tarihte hangi yaşta iseler o yaştaki yerli
efrat gibi askerliklerini yaparlar. (1)
FASIL : VI
Mali hükümler
Madde 39 - (Mülga: 16/6/1970-1306/2 md.)
Madde 40 - İskan ameliyat ve inşaatı için, her yılın tahakkuk edecek miktarı
o yıl bütçesinden verilmek üzere, gelecek yıllara sari taahhütler yapmağa Hükü-
met salahiyetlidir.
Madde 41 - Her yıl, Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaleti bütçesine ayrı bir
fasıl halinde, bu kanunda yazılan işleri görmeğe kafi miktarda tahsisat konulur.
—————
(1) 16/6/1927 tarih ve 1076 sayılı Kanunda değişiklik yapan 29/11/1983 tarih ve
2962 sayılı Kanunun 2 nci maddesi ile diğer Kanunlarda yer alan ” ihtiyat
zabit ve ihtiyat askeri memurlar ” ibareleri ” Yedek subay ve yedek askeri
memurlar ” şeklinde değiştirilmiş olup bu değişiklik metne işlenmiştir.
FASIL : VII
İskan komisyonu
Madde 42 - (Değişik: 18/6/1947-5098/10 md.)
Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığında Bakanın veya tevkil edeceği zatın baş-
kanlığı altında Sağlık ve Sosyal Yardım, İçişleri, Milli Savunma, Dışişleri,
Maliye, Milli Eğitim, Ekonomi, Tarım Bakanlıklarınca ve Ziraat Bankasınca seçi-
lecek zatlardan ve vukuf ve ihtısaslarından istifade edilmek üzere Sağlık ve
Sosyal Yardım Bakanlığınca hariçten alınacak en çok üç zattan müteşekkil Merkezi
İskan Komisyonu bulunur.
Merkezi İskan Komisyonu başlıca Türkiye’ye gelecek muhacirlerin veya bu kanu-
na göre içerde yerleştirilecek vatandaşların iktisadi, içtimai, sıhhi vasıflara
ve şartlara göre mürettep yerlerini tetkik etmek, iskan programları hakkında
tetkiklerde bulunmak, iskana yarıyacak toprak ve yapıları araştırıp bulmak, mu-
hacirlerin sevk şartlarını mütalaa eylemek, iskan tahsisatının sarf yerleri hak-
kında mütalaada bulunmak, hariçten ve dahilden yeni yurtlarına yerleşecek olan-
ların sevkleri ve müstahsıl hale girinceye kadar bakımlariyle alakadar olan
Devlet daireleri şubelerinin muzaheretlerini ve çalışma birliğini yapmaya yarı-
yan tedbirleri düşünmek gibi görevlerle mükelleftir. Kararları istişari mahiyeti
haizdir.
Merkezi İskan Komisyonunun çalışma tarzı Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığın-
ca tanzim ve Bakanlar Kurulu tarafından onanacak bir yönetmelikle tespit olunur.
FASIL : VIII
İcrai hükümler
Madde 43 - Muhacirlere, mültecilere, göçebelere ve naklolunanlara, yerleşe-
cekleri kazaya eriştikleri günden başlıyarak en çok üç ay içinde istihkakları
olan eldeki yapıların veya yerlerin ve toprakların tam olarak dağıtılıp teslim
ve tevzi defterlerinin tapuya tevdi edilmiş ve tapuca da tescilleri yapılarak
tapuları kendilerine verilmiş olması mecburidir. Çok miktarda birden toplu mu-
hacir gelen kazalarda Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekili bu müddeti altı ay daha
uzatabilir.
Tahsisat verilen yerlerde istihsal vasıtalarının veya bedellerinin tam ola-
rak veya tahsisat miktarına göre kısmen üç ay içinde verilmiş bulunması mecbu-
ridir.
Muhacirlere ve naklolunanlara yapılacak yapıların veya yapı yardımlarının
yurt yerine vasıl olduklarından itibaren bir yıl ve göçebelere üç yıl içinde
yapılması mecburidir.
Zaruri hallerde idarei hususiyelerden, belediyelerden, köy sandıklarından
ve imece suretiyle halktan yardımlar temin olunabilir.
Bütün Hükümet memurları her şeyden önce bu madde hükümlerini yapmağa
mecburdurlar.
Madde 44 - Muhacirlerin, mültecilerin, göçebelerin ve naklolunanların iskan
edilmesinden istihkaklarının eksiksiz olarak vaktinde dağıtılıp teslim olunma-
sından ve müstahsil hale getirilmesinden vali ve kaymakamlar mesuldürler.
Vilayet ve kazada iskan teşkilatı varsa, bunlar vali ve kaymakamın emrinde
bu işleri görürler. İskan teşkilatı olmıyan veya olupta yetmiyen yerlerde vali
ve kaymakamlar kendi vilayet ve kazaları Devlet, idarei hususiye ve belediye
memurlarından münasip gördüklerini muhacirleri, mültecileri, göçebeleri ve nak-
lolunanları yerleştirmek, bunlara verilecek yerleri ölçmek ve dağıtmak ve inşaa-
ta bakmak gibi muhacir ve iskan ve nakil işlerine memur etmeğe salahiyetlidir-
ler. Bu memurlar her şeyden önce bu işleri yapmağa mecburdurlar.
(Ek fıkra: 23/12/1934-2650/1 md.) 43 üncü madde ile bu maddenin iskan işle-
rinin memurlar tarafından yapılmasına dair olan hükümleri Adliye memurlarına
şamil değildir.
Madde 45 - Valiler, kaymakamlar bu kanun hükümlerini, İcra Vekilleri Heye-
tince veya Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekilliğince verilecek talimat ve emirleri
dikkat ve ehemmiyetle tatbik ve takip etmeğe, nahiye müdürleri, emniyet memurla-
rı ve jandarma bu emir ve talimatlara istinaden vali ve kaymakamlardan verilecek
emirleri dikkat ve ehemmiyetle ve azami süratle yapmağa mecburdurlar.
Yapmıyan veya yapamıyan veya yaptıramıyan veya bunda dikkatsizlik ve gevşek-
lik gösterenler vazifeden çıkarılırlar.
Madde 46 - 43, 44 ve 45 inci maddelerdeki mecburiyetleri yapmıyan, bu madde-
lere muhalif hareket eden ve iskan işlerinde gevşeklik gösteren memurlar hakkın-
da kaymakamlar onbeş günlüğe ve valiler bir aylığa kadar para cezası kesmeğe
salahiyetlidirler.
Madde 47 - Umumi Müfettişlik teşkilatı olan mıntıkalarda umumi müfettişler
muhacirlerin, naklolunanların ve göçebelerin muayyen müddetlerde iskan ettirilip
müstahsil hale gelmelerinden birinci derecede mesuldürler. (1)
FASIL : IX
Müteferrik hükümler
Madde 48 - 18 Teşrinievvel 1912 tarihinden bu kanunun neşri tarihine kadar
Trakya’da iskan edilip tapusu verilmiş olan gayrimenkul sahiplerinden boş kalmış
yerlere yeniden Hükümetçe iskan edilmiş olanlar namına tapu senedi verilir ve
bunların eski kayıtları terkin olunur.
Bu gayrimenkullerin sahipleri zuhur eder ve başka bir yere iskan edilmediği
de anlaşılırsa kendilerine yeni muhacir gibi toprak ve yapı verilir.
Madde 49 - (Değişik: 18/6/1947-5098/11 md.)
Bu kanunun icra sureti tüzük ve yönetmelikler ile tayin olunur. Hükümetçe
iskan edilenlerle bütün muhacir ve mültecilerin bu kanundaki muafiyetlerden is-
tifade etmek üzere ne yolda hareket edecekleri bu tüzükte gösterilir.
Madde 50 - 31 Mayıs 1926 tarih ve 885 numaralı, 3/4/1933 tarih ve 2263 numa-
ralı, mahalli iskanlarını bilamezuniyet tebdil eden muhacir ve mültecilerle aşa-
ir hakkında 28 İkinci Teşrin 1341 tarih ve 675 numaralı kanunlar, 22/III/1934
tarih ve 2396 numaralı muhacir ve mültecilerin gümrük muafiyeti hakkındaki kanu-
nun muvakkat maddesinden maadaki maddeleri, 2 Haziran 1929 tarih ve 1507 numara-
lı Askerlik Mükellefiyeti Kanununun muaddel ikinci maddesinin bu kanunun 38 inci
maddesine mugayir hükümleri ve bu kanuna muvafık olmıyan bütün hükümler kaldı-
rılmıştır.
Ek Madde 1 - (10/2/1937-3123 sayılı ek kanunun 1 inci maddesi hükmü olup, ek
madde haline getirilmiştir.)
Aşağıda (A) ve (B) fıkralarında yazılı kayıt ve şartlar dahilinde dış memle-
ketlerden Türkiye’ye ithal edilecek keresteler, gümrük resmi ile sair bilümum
rüsum ve tekaliften muaftır.
—————-
(1) Bu maddede zikredilen ” Umumi Müfettişlikler “, 21/11/1952 tarih ve 5990 sa-
yılı ” Umumi Müfettişlik Teşkiline Dair Kanun ile Ek ve Tadillerinin Yürür-
lükten Kaldırılması Hakkında Kanunun ” 1. maddesi ile kaldırılmıştır.
A) 2510 ve 2848 sayılı kanunlar hükümlerine göre muhacirler için yaptırıla-
cak evler ve müştemilatı ile diğer tesisatta kullanılmak üzere Sıhhat ve İçtimai
Muavenet Vekaleti tarafından dış memleketlerden 1936 mali yılı iptidasından iti-
baren 1945 mali yılı sonuna kadar getirilmiş ve getirilecek olan mamul kereste-
ler,
B) Usulü dairesinde izin verildikten sonra 2510 ve 2848 sayılı kanun hüküm-
lerine göre 1935 mali yılı bidayetinden itibaren Türkiye Cumhuriyeti dahilinde
yerleşmek veya iskan edilmek üzere dış memleketlerden Türkiye’ye muhacir olarak
gelen veya nakil masrafları Devletçe tesviye edilerek getirilen muhacirlerin,
her aile için beş metre mikabını geçmemek ve Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaleti
tarafından tayin edilecek evsafta bulunmak üzere 1945 mali senesi sonuna kadar
beraberlerinde getirerek ilk girim kapılarında Hükümetçe tayin edilen bedel mu-
kabilinde iskan emrine terkettikleri ve edecekleri keresteler. (1)
Ek Madde 2 - (10/2/1937-3123 sayılı ek kanunun 2 nci maddesi hükmü olup, ek
madde haline getirilmiştir.)
Muhacirlerin iskanına ait inşaatta sarfedilmek üzere Sıhhat ve İçtimai Mua-
venet Vekaleti tarafından Devlet demiryollarile sevkolunacak kerestelerden, na-
kil esnasında cari asgari tarifenin yüzde ellisi nisbetinde nakil ücreti alınır.
Ek Madde 3 - (25/4/1938-3371 sayılı ek kanunun 1 inci maddesi hükmü olup, ek
madde olarak numarası teselsül ettirilmiştir.)
İskan edilecek göçebelerden henüz nüfus kütüklerine yazılmamış olanlar gizli
nüfus cezasına ve hiç bir harç ve resme tabi tutulmadan nüfusça tescil olunur-
lar.
Ek Madde 4 - (25/4/1938 - 3371 sayılı ek kanunun 2 nci maddesi hükmü olup,
ek madde olarak numarası teselsül ettirilmiştir.)
Hükümetçe yerleştirilmiş olan göçebelerden aranmakta olup da bu kanunun
mer’iyete girdiği tarihe kadar tahsil edilmemiş bulunan harç, resim ve gizli
nüfus cezaları aranmaz.
Ek Madde 5 - (18/6/1947 - 5098/12 md. ile gelen ek madde hükmü olup madde
numarası teselsül etirilmiştir; Değişik: 3/8/1951-5826/1 md.)
Kars İlinin Ilıca, Ağrı İlinin Tokaltı, Serdarbulak, Karnıyarık, Şehrigerden
ve Yukarıniço Köyleri doğularından geçirilen hattın doğu kısmında kalan ve için-
de Küçükağrı Dağı da bulunan yasak bölgeye ordu ve zabıta kuvvetlerinden maada
Bakanlar Kurulu kararı olmadıkça hiç bir kimse giremez.
Bu bölüme, kendi belirlediginiz konuyla ilgili bir yazı girin.
Ek Madde 6 - (3/8/1951 - 5826 sayılı kanunun 2 nci maddesi hükmü olup, ek
maddeye çevrilerek numarası teselsül ettirilmiştir.)
Yasaklığı kaldırılan ve idareten boşaltılan bölgelerde ihtiyaca göre köy ku-
rulacak olan yerler Tarım, Bayındırlık, Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlıklarının
tayin edecekleri birer mütehassıstan müteşekkil üç kişilik heyet tarafından tes-
bit edilir.
(Değişik fıkralar: 1/7/1953 - 6093/1 md.)
Yasak ve idareten boşaltılmış bölgeler dışında kalan serbest bölgelerden
2510 sayılı kanun mucibince nakle tabi tutulan kimselerden,
—————–
(1) Bu madde ile tanınan, ithalde alınan her türlü vergi, resim ve harç muafiye-
ti, 6/5/1986 tarih ve 3286 sayılı Kanunun 1 inci maddesi ile kaldırılmıştır.
A) Mürettep yerlerinde iskan edilmeden eski yerlerine dönenler,
B) Mürettep yerlerinde verilen gayrimenkulleri Hazineye terkedenler,
C) Mürettep yerlerinde iskan görmemiş ve eski yerlerindeki gayrimenkulleri
de tevzi edilmiş olup da bedellerini almaktan feragat edenler,
Toprağı müsait yerlerde iskan edilirler.
Ancak serbest bölge ahalisinden olup da bu yerlerde gayrimenkulleri bulunmı-
yan ve mürettep yerlerinde verilen gayrimenkullerini de satmak suretiyle elle-
rinden çıkaranlardan muhtaç olanlara İskan Kanununun borçlandırma usulleri dai-
resinde toprak ve ev yeri verilir.
Ek Madde 7 - (3/8/1951-5826 sayılı kanunun 3 üncü maddesi hükmü olup, ek
maddeye çevrilerek numarası teselsül ettirilmiştir.)
Yasaklığı kaldırılan ve idareten boşaltılan bölgeler ahalisinden olupta:
A ve B - (Mülga: 1/7/1953-6093/5 md.)
C) Mürettep iskan yerlerinde verilen gayrimenkullerini satmak suretiyle eski
illerinde veya bu iller civarında 2510 sayılı kanunun 15 inci maddesinin üçüncü
bendi gereğince borçlanma yoliyle ev yeri ve toprak verilenler;
Ç) Mürettep yerlerinde iskan görmemiş ve yasak bölge ile idareten boşaltıl-
mış bölge civarında iskan edilipte iskanına muhassas gayrimenkullerini Hazineye
iade etmemiş olanlar;
Bu kanunla derpiş edilen iskan hak ve yardımlarından faydalanamazlar.
Ek Madde 8 - (3/8/1951-5826 sayılı kanunun 4 üncü maddesi hükmü olup ek mad-
deye çevrilerek numarası teselsül ettirilmiştir; Değişik: 1/7/1953-6093/2 md.)
Yasaklığı kaldırılan veya idareten boşaltılan bölgeler halkından olup da
üçüncü maddenin şümulü haricinde kalan yardıma muhtaç kimselerin bu kanunun yü-
rürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde iskanlarını istedikleri takdir-
de bu bölgeler dahilinde veyahut arazisi müsait başka yerlerde İskan Kanunu hü-
kümlerine göre iskanları yapılır.
Ek Madde 9 - (1/7/1953-6093/4 md. ile gelen hüküm olup madde numarası tesel-
sül ettirilmiştir.)
Yasak ve idareten boşaltılan bölgeler halkından olup da mürettep yerlerinde
iskan edilmiş olanlarla idareten boşaltılmış bölgelerde arazisi tevzi edilenle-
rin, istihkak mazbatası mukabili iskan gören veya mazbata muhteviyatını almış
olanların ve 5826 sayılı kanuna tevfikan iskan edilenlerin gayrimenkulleri hariç
diğerlerinin eski yerlerinde kalan ve 2510 sayılı kanunun mülga 26 ncı maddesi
gereğince Devlete intikal etmiş olan gayrimenkulleri ibraz edecekleri tasarruf
belgelerine müsteniden sahiplerine iade olunur.
Bu suretle Hazineye intikal etmiş olan gayrimenkullerin son zilyedleri ya-
saklığın devam ettiği müddetçe dahi bila inkıta zilyedi addedilir. Şu kadar ki,
mürettep yerinde iskan edilmiş olup da iskanına muhassas gayrimenkulünü bu ka-
nunun neşri tarihinden önce satmış olanların yasak ve boşaltılmış bölgelerle
serbest bölgelerdeki arazileri tevzi veya herhangi bir amme hizmetine tahsis
edilmemiş ise mürettep yerinde sattıkları gayrimenkullerin 1944 mali yılı vergi-
sine matrah olan kıymetinin dört misli Hazineye ödenmek suretiyle eski yerlerin-
deki malları sahiplerine geri verilir.
Sahiplerine iadesi lazımgelen yasak bölgelerdeki topraklardan istimlak edi-
lip de şimdiye kadar ödenmemiş olan istimlak bedelleri sahiplerine ödenir.
Ek Madde 10 - (16/6/1970-1306/1 md. ile gelen Ek 1 inci md. hükmü olup madde
numarası teselsül ettirilmiştir.)
Hükümetçe vücuda getirilecek baraj, havaalanı, fabrika, ekonomik ve savunma
ile ilgili diğer tesislerin inşası, tarih ve tabiat kıymetlerinin korunması gibi
amaçlar için yapılacak kamulaştırmalar veya özel kanunların uygulanması sebebiy-
le taşınmaz mallarının kısmen veya tamamen ellerinden çıkması neticesi yerlerini
terk etme zorunda kalanlardan;
a) Taşınmaz malları tamamen kamulaştırılanlar,
b) Taşınmaz malları kısmen kamulaştırılıp bu yerleri terk etmek zorunda ka-
lanlar,
c) İskan planlama etütlerinin başladığı bütçe yılı başlangıcından en az üç
yıl önce kamulaştırma sahasında yerleşmiş olup da taşınmaz malı olmıyanlar;
Diledikleri takdirde Hükümetçe gösterilecek yerlerde 2510 sayılı Kanunla bu
kanun hükümlerine göre iskan edilirler. Şu kadar ki; zor durumda olmadan bu ka-
nunun yürürlüğe girmesinden sonra taşınmaz mallarını ellerinden çıkaranlar bu
kanundan faydalanamazlar. Zor durum hali yönetmelikle belirtilir.
İskan edilecek kimselerin taşınmaz malları için özel kanunları gereğince ve-
ya kamulaştırma neticesinde kendilerine ödenecek bedeller, ilgili idarelerce bu
kanun hükümlerine göre kurulacak özel iskan fonuna yatırılır. Bu suretle yatırı-
lan bedeller; ek 5 inci madde dışında kalan diğer iskan yardımları ve borçlan-
dırma bedelleriyle, Maliye, Ticaret ve Köy İşleri Bakanlığı tarafından müştere-
ken hazırlanacak esaslar dairesinde mahsup muamelesine tabi tutulur. (1)
Ek Madde 11 - (16/6/1970 - 1306/1 md. ile gelen Ek 2 nci md. hükmü olup
madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
Köysel alanda iç iskanın düzenlenmesi ve köy gelişme merkezlerinin kurulması
için :
A) Yerleşim yerinin elverişsizliği sebebiyle, kalkındırılmasına imkan olma-
yan veya yol içme suyu, elektrik gibi alt yapı hizmetlerinin pahalıya mal olaca-
ğı tespit edilen köylerin, daha elverişli bir yerleşim yerine nakli veya mahal-
le, kom, mezraa ve benzeri dağınık yerleşim ünitelerinin mevcut yerleşim ünite-
lerinden birinde veya yeni bir yerleşim yerinde toplanması hususu, köy nüfusunun
çoğunluğu tarafından istenildiği takdirde, ek 8 inci madde gereğince Köy İşleri
Bakanlığı emrine geçen araziden imar planında öngörülen miktarda arsa tefrik
edilir. Ve özel fondan yeni yerleşim yerinin köy imar planı yapılır, veya yap-
tırılır. Köy odası, çamaşırhane ve hamam gibi sosyal tesisleri yapılır ve ayrı-
ca, konut, tarımsal yapılar ve tesisler için her aileye yönetmeliğinde belirti-
len miktarda kredi açılır. Ve bu kanun hükümlerine göre borçlandırılır.
B) 1 inci madde dışında kalan köylerde köylünün konut, tarımsal işletme ya-
pıları ve sosyal tesis ihtiyacını kendisinin çözmesindeki gücünü desteklemek
üzere, masrafları özel iskan fonundan karşılanmak suretiyle hazırlanan tip pro-
jeler bedelsiz olarak istekli köylülere verilir.
Ayrıca, yönetmelikte belirtilen esaslara göre, her köyde belli sayıda çiftçi
ailesine kendi evini yapana yardım metodu uygulaması olarak kredi verilir.
C) Onaylanmış köy imar planlarına göre köylerin iskan gelişme sahaları, ek
8 inci madde uyarınca Köyişleri Bakanlığı emrine geçen araziden ayrılır. Bu
————–
(1) Bu maddede atıfta bulunulan ek 5 inci maddenin numarası teselsül nedeniyle
ek madde 14 olmuştur.
araziden ifraz olunan arsalar, bedelleri peşin veya en çok 5 yılda 5 eşit tak-
sitle ödenmek ve bu kanun gereğince borçlandırılmak suretiyle ihtiyaç sahipleri-
ne devredilir.
Özel kanunlardaki hükümler saklıdır. (1)
Ek Madde 12 - (16/6/1970-1306/1 md. ile gelen Ek 3 üncü md. hükmü olup madde
numarası teselsül ettirilmiştir.)
Bu kanun gereğince nakledilecekler ve iskan edilecekler içinde bir sanat ve
meslek sahibi olanlar, sanatkar olarak iskan edilirler. Tarımdaki fazla nüfus,
topraklandırılamıyan çiftçiler, bir sanat ve mesleke sahip bulunmıyanlar, bir
sanat ve meslek sahibi olup da başka bir sanat ve meslek kolunda çalışmak isti-
yenler ve yeni kurulacak sınai veya diğer tesislere ortak olmak istiyenler,
duyulan ihtiyaca ve hazırlanacak projelere göre; Sanayi, Milli Eğitim, Çalışma
ve Köy İşleri Bakanlıklarınca müştereken düzenlenecek eğitim programına göre
ve işbirliği halinde eğitimlerini müteakıp, iskan programı gereğince sanatkar
olarak iskan edilirler.
Bu maksatla mevcut eğitim merkezlerinden faydalanılır. Eğitim merkezlerinin
ihtiyaca yetmemesi halinde Köy İşleri Bakanlığına bağlı göçmen kabul ve yetiş-
tirme merkezleri de bu maksat için kullanılabilir. Bunların da yetmemesi halinde
mevcutlara eklemeler yapılabileceği gibi yeni eğitim merkezleri de kurulabilir.
Eğitim programlarının hazırlanması, nerede, ne zaman ve ne şekilde uygulana-
cağı ilgili bakanlıklarca müştereken hazırlanacak bir yönetmelikle belirtilir.
Ek Madde 13 - (16/6/1970-1306/1 md. ile gelen Ek 4 üncü md. hükmü olup madde
numarası teselsül ettirilmiştir.)
Nakil ve iskanları kararlaştırılanların ne zaman, nereye ve ne suretle ve ne
gibi şartlarla iskan edilecekleri önceden duyurularak aile reisinden rızalarını
bildiren bir taahhütname alınır.
İstekli çok olup da iskan programına göre bir yılda hepsinin yerleştirilme-
lerinin mümkün olmadığı hallerde öncelik sıraları ve esasları yönetmelikte be-
lirtilir.
Ek Madde 14 - (16/6/1970-1306/1 md. ile gelen Ek 5 inci md. hükmü olup madde
numarası teselsül ettirilmiştir.)
İskan edilecek göçmen ve mülteciler;
a) Sınırlarımızdan, yurt içinde gönderilecekleri yere kadar gümrükten muaf
eşya ve hayvanları ile birlikte nakil,
b) Barındırma, yiyecek, yakacak ve tedavi,
c) Pek muhtaç durumda olanlar bir defaya mahsus olmak üzere giyecek, yardım-
larından karşılıksız olarak faydalanırlar. Bu yardımlar, nakil ile başlar, yer-
leştirildikleri yerlerde müstahsıl hale gelinceye kadar devam eder.
Müstahsıl hale gelmenin esasları ve yardım süreleri yönetmelikte belirtilir.
Ek Madde 15 - (16/6/1970-1306/1 md. ile gelen Ek 6 ıncı md. hükmü olup
madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
Yurt içinde bir yerden başka bir yere göçürülenler de, kaldıkları yerden
yerleştirilecekleri yerde müstahsıl hale gelinceye kadar geçecek süre içinde ek
5 inci maddede yazılı iskan yardımlarından karşılıksız olarak faydalanırlar. (2)
—————-
(1) Bu maddede atıfta bulunulan ek 8 inci maddenin numarası teselsül nedeniyle
ek madde 17 olmuştur.
(2) Bu maddede atıfta bulunulan ek 5 inci maddenin numarası teselsül nedeniyle
ek madde 14 olmuştur.
Ek Madde 16 - (16/6/1970-1306/1 md. ile gelen Ek 7 nci md. hükmü olup madde
numarası teselsül ettirilmiştir.)
Dışardan gelecek göçmen ve mültecilerle, yurt içinde göçürülenlerden, işyeri
gösterildiği halde çalışmak istemiyenlerin karşılıksız iskan yardımları kesilir.
Ek Madde 17 - (16/6/1970-1306/1 md. ile gelen Ek 8 inci md. hükmü olup madde
numarası teselsül ettirilmiştir.)
Bu kanun hükümlerine göre tahsis, devir ve temlik edilecek arazi ile arsalar
şunlardır:
a) Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan arazi,
b) Devletin özel mülkiyetinde bulunup da kamu hizmetinde kullanılmıyan
arazi ve arsalar,
c) Bir veya birkaç köy, kasaba ve şehir orta malı olan ve ihtiyaçtan fazla
olduğu belirtilmek suretiyle Hazine adına tescil ettirilen arazi,
d) Hazineden bedelsiz olarak belediyelere devredilmiş ve bir maksada tahsis
edilmemiş olup, 775 sayılı Kanun amaçları dışında kalan yerler,
e) Göllerin kuruması veya Devletçe kurutulması ve nehirlerin doldurulması
ile meydana gelen arazi,
f) Devletçe kurutulan sahipsiz bataklıklardan kazanılan arazi,
g) İşlenmeye elverişli olmıyan tuzlu alkali, taşlık ve benzeri topraklardan
Devletçe ıslah suretiyle elde edilen arazi,
h) 6830 sayılı Kanun hükümlerine göre özel ve tüzel kişilerden kamulaştırı-
lacak veya yönetmeliğe göre satın alınacak arazi ve arsalar;
Yukarda sayılan ve bu kanun hükümlerine göre tahsis ve temlik edilecek olan
tarıma elverişli veya elverişsiz arazi ve arsalardan (a), (b) ve (d) bentlerinde
yazılı olanlar bu kanunun yürürlüğe girmesiyle; (c) bendinde yazılı arazi Köy
İşleri Bakanlığınca ayrılmasiyle; (h) bendindeki arazi Hazine adına tapuya tes-
cil edilmesiyle; (e), (f) ve (g) bentlerindeki arazi meydana gelmesiyle Köy İş-
leri Bakanlığı emrine geçer.
Şu kadar ki, özel kanunlardaki yazılı hükümler saklıdır.
Ek Madde 18 - (16/6/1970-1306/1 md. ile gelen Ek 9 uncu md. hükmü olup madde
numarası teselsül ettirilmiştir.)
İskan işleri için lüzumlu olan;
a) Arazi ve arsa satın alma veya kamulaştırma bedelleri,
b) Borçlanmaya tabi bilümum tesis ve inşaat masrafları,
c) Motorsuz nakil vasıtaları ile her çeşit inşaat makinaları satın alma be-
delleri ve bunlarla, motorlu nakil vasıtalarının işletme ve tamir masrafları,
d) İskan edileceklere verilecek alet ve vasıta bedelleri ile açılacak kredi-
ler, hayvan ve demirbaş eşya bedelleri,
e) İnşaat işlerinde çalıştırılacak usta ve işçi yevmiyeleri,
f) Özel iskan fonuna aktarılmış olan kamulaştırma bedellerinden borçlanmaya
tabi iskan masrafları çıktıktan sonra geri kalan paradan, iskan edilenin dileği
üzerine ve istediği miktarda sınai veya diğer bir tesise yatırılacak ortaklık
hisseleri,
g) Ek 5 inci maddedeki karşılıksız iskan yardımları ile bu kanun gereğince
yapılacak diğer iskan masrafları,
T. C. Ziraat Bankasında kurulacak Özel İskan Fonundan karşılanır. Özel İskan
Fonunun idare, işletme, sarf ve murakabe usulleri ile ilgili hususlar Maliye,
Ticaret ve Köy İşleri Bakanlıklarınca birlikte hazırlanacak yönetmelikte belir-
tilir. (1)
Ek Madde 19 -(16/6/1970-1306/1 md. ile gelen Ek 10 uncu md. hükmü olup madde
numarası teselsül ettirilmiştir.)
Bu kanunda yazılı görevlerin gerektirdiği etüt, araştırma, planlama ve pro-
jeleme işleri Toprak ve İskan İşleri Genel Müdürlüğünce yapılır veya yaptırılır.
İskan işleriyle ilgili etüt, plan, proje, uygulama, teknik ve idari perso-
nel; yetiştirileceklerin eğitimi, yapılacak kamu yapı ve tesisleri giderleri ge-
nel bütçeye konulacak ödeneklerden karşılanır.
Ek Madde 20 - (16/6/1970 - 1306/1 md. ile gelen Ek 11 inci md. hükmü olup
madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
Bu kanun ile T. C. Ziraat Bankasına verilen işler, Bankanın asli görevlerin-
dendir.
Ek Madde 21 - (16/6/1970-1306/1 md. ile gelen Ek 12 inci md. hükmü olup mad-
de numarası teselsül ettirilmiştir.)
Özel İskan Fonunun kaynakları şunlardır:
a) Ek 1 inci maddenin son fıkrası gereğince Özel İskan Fonuna yatırılacak
paralar,
b) Eğitim maksadiyle yapılan kurs ve temrinler sonunda imal ve istihsal edi-
len mahsul ve mamullerin satışından elde edilen meblağlar,
c) Ek 13 üncü madde gereğince yapılacak her türlü tahsilat,
d) Resmi ve özel, yerli ve yabancı kurumlar ile şahıslar ve milletlerarası
göçmen ve mülteci teşkilatları tarafından yapılacak nakdi yardımlarla nakde
çevrilecek ayni yardımlar,
e) Yabancı memleketlerden iskanlı göçmenler için alınacak tazminatlar,
f) Ek 2 nci madde gereğince peşin olarak alınan veya borçlandırmalardan
yapılacak tahsilat,
g) a, b, c, d, e ve f fıkralarındaki kaynaklar, yıllık programlarda öngörü-
len iskan proje giderlerini karşılayıncaya kadar, aradaki fark için her yıl
bütçesine konacak ödenek. (2)
Ek Madde 22 - (16/6/1970-1306/1 md. ile gelen Ek 13 üncü md. hükmü olup
madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
İskan edilenler veya nakledilenler kendilerine verilen taşınmaz mallardan
dolayı, kamulaştırılan veya satın alınan taşınmaz mallar için kamulaştırma veya
satın alma bedelleri, yapı ve tesisler için maliyet bedelleri, Hazine arazisi
için rayiç bedelleri üzerinden borçlandırılırlar.
Tahakkuk edecek borçlandırma bedelleri ile faizleri borçlanmayı takip eden
5 inci yılın Ocak ayından başlamak üzere 20 yılda ve 20 eşit taksitle tahsil
olunur.
(Ek Cümle: 9/12/1994 - 4057/1 md.) Ancak, iskan edilen ailelere verilen ta-
şınmazlar, gerek idarenin ve gerekse iskan edilen ailelerin istek ve rızaları
dışında geri alındığı takdirde, bu ailelerin geri alınmadan dolayı eksilen is-
tihkaklarının karşılanması maksadı ile yapılacak kamulaştırma veya satın almadan
doğan ilave bedeller Özel İskan Fonundan Devletçe karşılanır.
————-
(1) Bu maddede atıfta bulunulan ek 5 inci maddenin numarası teselsül nedeniyle
ek madde 14 olmuştur.
(2) Teselsül nedeniyle, bu maddede atıfta bulunulan ek 1 inci maddenin numarası
ek madde 10; ek 13 üncü maddenin numarası ek madde 22; ek 2 nci maddenin
numarası ek madde 11 olmuştur.
Taşınmaz malların borçlandırma bedelleri faize tabi değildir. Kredi ve taşı-
nır malların borçlandırma bedeli üzerinden Maliye, Ticaret ve Köy İşleri Bakan-
lıklarınca tespit edilecek hadler dahilinde yıllık faiz yürütülür.
Ek Madde 23 - (16/6/1970 - 1306/1 md. ile gelen Ek 14 üncü md. hükmü olup
madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
3202 sayılı T.C. Ziraat Bankası Kanununun 47 nci maddesinde sayılan ertelen-
me sebepleri dışında kalıp da vadesinde ödenmiyen borçlar, borçlunun tohumluk,
istihsal alat, edevat ve vasıtaları dışında kalan emvalinden, umumi hükümlere
göre T.C. Ziraat Bankasınca takip ve tahsil olunur.
Borçlunun haczi caiz menkul malı bulunmadığı veyahut borcuna yetmediği tak-
dirde; borcun tamamı muacceliyet kesbeder ve bu kanuna göre verilen gayrimenkul-
lerin tapu kayıtları mahkeme karariyle Maliye Hazinesi adına tashihan tescil
edilir.
Tapuları Maliye Hazinesi adına tashihan tescil olunan taşınmaz malların mah-
sup işlemleri ek 18 inci madde hükümlerine göre yürütülür. (1)
Ek Madde 24 - (16/6/1970-1306/1 md. ile gelen Ek 15 inci md. hükmü olup mad-
de numarası teselsül ettirilmiştir.)
Bu kanuna göre iskan edilenlerin müstahsıl hale gelebilmeleri ve yönetmelik-
te tespit edilecek hayat seviyesine kavuşabilmeleri için geliştirme, yan gelir
temini gibi tedbirler, Köy İşleri Bakanlığı ile diğer ilgili Bakanlıklarca
müştereken hazırlanacak plan ve projelere göre yürütülür. Bu projeler için lü-
zumlu kredi Özel İskan Fonundan karşılanır. Kredi vermede kooperatif kurulması
halinde üyelerine öncelik tanınır.
Ek Madde 25 - (16/6/1970 - 1306/1 md. ile gelen Ek 16 ncı md. hükmü olup
madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
Temin edilen imkanlar ve yapılan tavsiyelere rağmen, geliştirme ve yan gelir
temini için alınan tedbirlere uymayan ve ilgili Bakanlıklarca yapılan teknik
tavsiyeleri tatbik etmiyenlere yapılmakta olan veya yapılacak karşılıksız yar-
dımlar ve krediler kesilir. Borçlanmadan mütevellit fon alacakları muacceliyet
kesbeder.
Ek Madde 26 - (16/6/1970-1306/1 md. ile gelen Ek 17 nci md. hükmü olup mad-
de numarası teselsül ettirilmiştir.)
Kredi çesit, had ve şartları, geliştirme ve yan gelir tedbirleriyle karşı-
lıksız yardım ve kredilerin kesilmesi ve borcun muacceliyet kesbetmesi esasları
yönetmelikte belirtilir.
Ek Madde 27 - (16/6/1970-1306/1 md. ile gelen Ek 18 inci md. hükmü olup mad-
de numarası teselsül ettirilmiştir.
Verilen arazinin askerlik ve belgelendirilmiş uzun hastalık gibi makbul bir
özür olmaksızın üst üste üç yıl işletilmediğinin tespiti halinde Köy İşleri Ba-
kanlığınca, iskan edilene verilen taşınmaz malların geriye alınması mahkemeden
istenir.
Mahkeme kararı ile taşınmaz malların geri alınması halinde, evvelce ödenen
taksitler veya yapılan zaruri ve faydalı giderlerle, taşınmaz mallardan elde
edilen intifaın bedelleri karşılıklı olarak hesap edilir. Değerlerdeki fazlalık-
lar taraflarca iade edilir. Bu işlemlerden mütevellit bakıye alacaklar, T.C. Zi-
raat Bankasınca umumi hükümlere göre takip ve tahsil olunur.
————–
(1) Bu maddede atıfta bulunulan ek 18 inci maddenin numarası teselsül nedeniyle
ek madde 27 olmuştur.
Ek Madde 28 - (16/6/1970 - 1306/1 md. ile gelen Ek 19 uncu md. hükmü olup
madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
Bu kanunun yürürlüğe girmesinden sonra 2510 sayılı İskan Kanununa göre,
iskan hakkını iktisap edeceklerle, bu kanunun şümulüne girenlerin iskanları, bu
ek kanun hükümlerine göre yapılır.
Bu kanundan önce iskan hakkı doğmuş olanların ise, önceki kanunlarla tanı-
nan hak ve mükellefiyetleri saklıdır.
Ek Madde 29 - (16/6/1970 - 1306/1 md. ile gelen Ek 20 nci md. hükmü olup
madde numarası teselsül ettirilmiştir,
Özel İskan Fonundan yapılacak sarfiyat 2490 sayılı Artırma, Eksiltme ve
İhale Kanunu ile 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanunu hükümlerine tabi değildir.
Ek Madde 30 - (16/6/1970 - 1306/1 md. ile gelen Ek 21 inci md. hükmü olup
madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
Özel İskan Fonunun hesap ve bilançoları her yıl Başbakanlık Yüksek Murakabe
Kurulu tarafından denetlenir.
Ek Madde 31 - (16/6/1970 - 1306/1 md. ile gelen Ek 22 nci md. hükmü olup
madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
Bu kanun hükümlerine göre borçlanma suretiyle yapılan iskan yardımlarının
tamamı için verilecek taşınmaz mallar üzerinde T.C. Ziraat Bankası lehine birin-
ci derecede ipotek tesis edilir.
Ek Madde 32 - (16/6/1970 - 1306/1 md. ile gelen Ek 23 üncü md. hükmü olup
madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
Ek 5 inci maddedeki karşılıksız iskan yardımları ve diğer Özel İskan Fonu
zararları ertesi yıl bütçesine konulacak ödeneklerle karşılanır.(1)
Ek Madde 33 - (Ek: 16/6/1989 - 3583/1 md.)
Bulgaristan’dan göçe zorlanarak 1/1/1984 tarihinden sonra Türkiye’ye gelerek
yerleşmek isteyen Türk soylu kişiler 14/6/1934 tarihli ve 2510 sayılı Kanun hü-
kümlerine göre Türk kültürüne bağlı serbest veya iskanlı göçmen sayılır ve bun-
lar hakkında mezkür Kanunda hüküm bulunmaması halinde 17/3/1982 tarihli ve 2641
sayılı Kanun hükümleri (2 nci, 3 üncü, 4 üncü ve 5 inci maddeler hariç) kıyasen
uygulanır.
Ek Madde 34 - (Ek: 27/5/1992 - 3805/1 md.)
Başbakan, Bulgaristan’dan zorunlu göçe tabi tutulup, Türkiye’ye gelerek yer-
leşmek isteyen Türk soylu kişilerle ilgili olarak 2510 sayılı İskan Kanunu çer-
çevesinde yapılacak işlemler ile alınacak kararların genel koordinasyonu ve bu
kişiler için yapılmakta olan veya yapılacak konutların proje, yapım, kontrol ve
hak sahibi seçimi, bu taşınmazların hak sahiplerine dağıtım, kişiler adına tem-
lik ve tapuda tescil ile borçlandırma konularında bir Bakanı görevlendire-
bilir.(2)
Görevli Bakan, bu Kanun çerçevesinde kendisine tanınan yetkisini valilere
devredebilir.(2)
Ek Madde 35 - (Ek: 27/5/1992 - 3805/2 md.)
Göçmen konutlarının yapımı hususlarında, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa
dayanılarak yürürlüğe konulan, Fonlar İhale Yönetmeliği Hükümleri uygulanır.
Ancak, ita amirliği yetkisi, bu Kanunun ek 34 üncü maddesinde belirtilen konu-
ların koordinasyonu ile görevli Bakana aittir.(2)
Madde 51 - Bu kanun neşri tarihinden muteberdir.
Madde 52 - Bu kanunun hükümlerini icraya İcra Vekilleri Heyeti memurdur.
——————
(1) Bu maddede atıfta bulunulan ek 5 inci maddenin numarası teselsül nedeniyle
ek madde 14 olmuştur.
(2) Bu fıkralarda geçen “Devlet Bakanını”, Devlet Bakanı” ve “Devlet Bakanına”
ibareleri sırasıyla “Bakanı”, “,”,”Bakan” ve “Bakana” olarak; 31.8.1996 tarih ve
4184 sayılı Kanunun 1 inci maddesi ile değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
14/6/1934 TARİHLİ VE 2510 SAYILI ANA KANUNA İŞLENEMEYEN
GEÇİCİ MADDELER
1 - 18/6/1947 tarihli ve 5098 sayılı Kanunun geçici maddeleri:
Geçici Madde 1 - Bu kanunun yürürlüğe girmesinden önce Bakanlar Kurulu kara-
riyle nakledilmiş olanların mürettep yerlerinde oturma mecburiyetiyle hakların-
daki bütün kayıtlar kaldırılmıştır.
Geçici Madde 2 - 2510 sayılı kanunun hükümlerine göre nakledilmiş olup ta
gerek haklarındaki kararnamelerin kaldırılması ve gerekse bu kanunun yürürlüğe
girmesiyle serbest kalacak olanlar hakkında aşağıdaki esaslar dahilinde muamele
yapılır:
1 - (Değişik: 28/6/1948 - 5227/1 md.) Yasak bölge olarak tesbit edilmiş yer-
ler halkından olupta 5098 sayılı kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren iki yıl
içinde iskanını istiyenlerden muhtaç olanlar, eski illerinde veya bu illere ci-
var illerde yerleştirilebilirler.
Bu takdirde, bunlara mürettep yerlerinde evvelce verilmiş olan yapı ve top-
raklar, 2510 sayılı İskan Kanununun 39 uncu maddesi hükmüne göre geri alınır.
Bu gayrimenkulleri satmış olanlara eski yerleri civarında verilecek yapı ve
topraklar İskan Kanununun borçlandırma usul ve kaidelerine göre borçlandırılır.
Kanunen yasak bölge olarak tesbit edilen yerler civarında olan ve evvelce
idaraten boşaltılmış bölge halinde kabul ve iskan ve ikamet yasak edilmiş bulu-
nan yerler halkından 5098 sayılı kanun ile serbest duruma girmiş olanlar da yu-
kardaki hüküm ve şartlar dairesinde iskan edilebilir.
2 - Birinci bentte tasrih edilen yerler dışında kalan bölgeler halkından
olup ta 2510 sayılı kanunun 27 nci maddesi mucibince geride bıraktığı gayrimen-
kuller karşılığında istihkak mazbatası verilmek suretiyle malları Devlete inti-
kal etmiş ve aynı kanunun 28 inci maddesi gereğince mürettep yerlerinde ellerin-
deki mazbatalara mukabil hiç mal almamış olanlara mazbata muhteviyatı olan mal-
ları tamamen geri verilir. Buna imkan bulunmadığı hallerde mazbata muhteviyatı
dört misli üzerinden Hazinece nakden ödenir.
Ellerindeki mazbataları muhteviyatının tamamına veya bir kısmına mukabil mal
almış olanların namlarına tescil edilmiş olsun olmasın bu malları geri alınmaz.
Ancak istihkak mazbatasında bakıye kalan miktar hakkında yukardaki hükme göre
muamele yapılır.
İstihkak sahibi olanların 1948 yılı sonuna kadar bulundukları yerlerin en
büyük mülkiye üstüne başvurmaları ve Hazinece de bu gibi istihkakların 1949
yılı sonuna kadar ödenmesi mecburidir.
3 - 2510 sayılı kanunun 27 nci maddesi gereğince kendileri tarafından veya
Hükümetçe tasfiye edilmiyen mallar üzerinde bu gibiler her türlü tasarrufta ser-
besttirler.
Hükümetçe tasfiye olunmuş ve satış bedelleri sahiplerine ödenmiş veya öden-
mek üzere emanete alınmış gayrimenkuller hakkında hiç bir iddia dinlenmez. Sa-
hiplerinin hakları ancak bu bedellere inhisar eder.
Kendi yurtlarına dönenler Hükümetin uhdesinde veya idaresinde veya emanette
bulunan menkul veya gayrimenkul mallarını tasarruf etmek isterlerse bu tasarruf
tarihinden itibaren mürettep yerlerinde kendilerine Hükümetçe iskan yoluyla ve-
rilen gayrimenkuller 2510 sayılı kanunun 39 uncu maddesi hükmüne göre geri alı-
nır.
KANUNLAR, AĞUSTOS 1992 (Ek - 13)
4 - Yukardaki hükümler gereğince bu gibilere aynen iade edilen gayrimenkul-
ler için nakilleri tarihinden itibaren bu kanunun neşrini takibeden yıl sonuna
kadar geçen süre içinde tahakkuk eden arazi ve binalara mütaallik her türlü
vergiler aranmaz. Ancak bunlardan tahsil edilmiş olanlar geri verilmez.
5 - Hazine adına tescil edilmiş olup ta bu suretle geri verilmesi gereken
gayrimenkullerden dolayı Hükümetçe eski sahiplerine yapılacak ferağ ve tescil
işlemlerinde harç ve resim aranmaz.
6 - Bu suretle serbest kalanlar, muhtaç olup olmadıklarına bakılmaksızın,
gidecekleri yerlere kadar bir defaya mahsus olmak üzere bu kanuna göre parasız
sevkolunurlar.
7 - Serbest kalıp ta yukardaki fıkralara göre iskan isteğinde bulunmıyanlar
mürettep yerlerini terk ettikleri takdirde bunlara evvelce verilmiş gayrimenkul-
ler hakkında 251O sayılı kanunun 30 uncu maddesi hükmü uygulanmaz.
8 - Mukabilinde mal alınıp ta mahsubu yapılmayan mazbataların mahsupsuz ka-
lan bakıyelerinin mahsupları, bütçeye irat ve masraf kaydı suretiyle yapılır.
9 - (Ek: 28/6/1948-5227/2 md.) 5098 sayılı kanun ile serbest duruma girmiş
olanlardan mürettep yerlerinde kalanların müktesep iskan haklarına halel gelmez.
Bu takdirde, İskan kanunlarının bütün hükümleri bunlar hakkında da uygulanır.
10 - (Ek: 28/6/1948-5227/2 md.) 5098 sayılı kanun ile serbest duruma girmiş
olan ve geçici ikinci maddenin altıncı bendinin hükümlerinden istifade suretiyle
eski yurtlarına dönmüş bulunanlardan tekrar mürettep yerlerine gitmek istiyen-
ler, son defaya mahsus olmak üzere 2510 sayılı kanun hükümlerine göre parasız
gönderilir. Gerek bu suretle dönmüş olanların ve gerek kendi paralariyle Batıda
mürettep yerlerine avdet etmiş bulunanların yukardaki hükümler dairesinde iskan-
ları ikmal edilir.
Ancak mürettep yerlerinde bu suretle son olarak iskan hakkı verilmiş olan
yasak ve mücavir boşaltılmış bölge halkına bundan başka hiçbir yerde iskan hakkı
tanınmaz.
(Ek: 2/6/1949 - 5420/1. md.; Değişik: 1/7/1953-6093/6 md.) 2510 sayılı İskan
Kanununun mülga 27 nci maddesi mucibince sahipleri veya Hükümet tarafından tas-
fiyesi icabettiği halde tasfiye edilmiyen ve fakat tevzie tabi tutulan gayrimen-
kuller ile 1505 sayılı kanuna göre ve tevzie tabi tutulmak üzere mahalli Hükümet
eliyle alınıp tevzi edilmiş bulunan arazi ve bunların mütemmim cüzü olan binalar
tevzi edilen eşhasa ait olup bir güna harç ve resme tabi olmaksızın bunlar veya
mirasçıları namına tescil olunur. Eski sahipleri bu gayrimenkuller ve arazi ve
mütemmim cüzüleri üzerinde bir hak iddia edemezler.
1505 sayılı kanun gereğince mahalli Hükümet eliyle alınıp tevzi edilen gay-
rimenkullerle mütemmim cüzülerinin bedelleri eski sahiplerine bu kanunun üçüncü
maddesine göre ödenir.
2510 SAYILI KANUNDA EK VE DEĞİŞİKLİK YAPAN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜKTEN KALDIRDIĞI KANUN VE HÜKÜMLERİ GÖSTERİR LİSTE
Yürürlükten Kaldıran Mevzuatın
Yürürlükten Kaldırılan ——————————
Kanun veya Kanun Hükümleri Tarihi Sayısı Maddesi
————————————— —— —— ——-
2510 sayılı Kanunun 2848 sayılı kanunla
değiştirilen 2 nci maddesi, 2510 sayılı
kanunun 7 nci maddesinin (A) ve (B) fık-
raları, 2510 sayılı kanunun 2848 sayılı
kanunla değiştirilen 10 uncu maddesinin
(C) ve (Ç) fıkraları, 2510 sayılı kanu-
nun 2848 sayılı kanunla değiştirilen 11
inci maddesi, 2510 sayılı kanunun 12 nci
maddesi, 2510 sayılı kanunun 2848 sayılı
kanunla değiştirilen 13 üncü maddesi,
2510 sayılı kanunun 14, 26, 27, 28 inci
maddeleri. 18/6/1947 5098 13
5826 sayılı kanunun 3 üncü maddesinin (A)
ve (B) bentleri. 1/7/1953 6093 5
2510 sayılı Kanunun 15, 29 ve 39 uncu mad-
deleri tadilleriyle birlikte ve bu kanuna
aykırı diğer hükümler. 16/6/1970 1306 2
2510 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATlN
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Kanun Yürürlüğe
No. Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler giriş tarihi
——– ————————————– ————
2650 — 29/12/1934
2848 — 21/11/1935
3123 — 18/2/1937
3371 — 2/5/1938
3657 — 5/7/1939
3667 — 11/7/1939
3683 — 12/7/1939
4062 — 13/6/1941
5098 — 24/6/1947
5227 — 6/7/1948
5420 — 8/6/1949
5826 — 9/8/1951
6093 — 8/7/1953
1306 — 29/6/1970
3583 — 29/6/1989
3805 — 30/11/1991
tarihinden geçerli
olmak üzere
4/6/1992 tarihinde
4057 — 11/12/1994
